Karşıt-tutumsal Rol Oynama
Counterattitudinal Role Play
Tanım
Bireylerin kendi inanç ve tutumlarıyla çelişen görüşleri veya rolleri benimseyerek ifade etmelerini gerektiren psikodrama ve davranış değiştirmede kullanılan bir tekniktir.
Örnek Vaka / Uygulama
Kişisel olarak hayvan deneylerine kesinlikle karşı çıkan bir katılımcının, bir araştırma veya terapi seansında 'Hayvan deneyleri bilimsel ilerleme için zorunludur' tezini savunan bir konuşmayı ikna edici bir şekilde yapmasının istenmesi.
Derin Analiz
Karşıt-tutumsal rol oynama, bilişsel çelişki (cognitive dissonance) teorisinin deneysel ve klinik uygulamalarında temel bir mekanizma olarak işlev görür. Birey, kendi içsel değer sistemine ters düşen bir rolü üstlendiğinde ve bu davranışı dışsal bir baskı olmaksızın gerçekleştirdiğinde, tutumları ile sergilediği davranış arasında psikolojik bir gerilim (çelişki) oluşur. Bu tutarsızlığı gidermek amacıyla insan zihni genellikle kendi inancını oynadığı role doğru kaydırarak yeniden yapılandırır. Sosyal psikolojide tutum değişimi, zorunlu uyma (forced compliance) deneyleri ve psikoterapide perspektif alma kapasitesini geliştirmek için güçlü bir araçtır.
Etimoloji
Latince 'contra' (karşı, zıttı) ve 'attitudo' (tutum, duruş) kelimelerinin birleşimi ile İngilizce 'role play' (rol yapma) teriminin türetilmesiyle oluşmuştur.
Karıştırmayın
Rol yapma (role play) kavramıyla karıştırılabilir; ancak her rol yapma eylemi karşıt-tutumsal değildir. Sadece kişinin mevcut inanç setine taban tabana zıt pozisyonları zorunlu olarak icra etmesi bu terimi tanımlar.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Çelişki
Cognitive Dissonance
Bilişsel sistemdeki iki veya daha fazla inanç, tutum veya davranış arasında tutarsızlık olduğunda ortaya çıkan ve bireyde güçlü bir motivasyonel gerilim yaratan hoş olmayan psikolojik durum.
Tutum Değişimi
Attitude Change
Bir bireyin herhangi bir nesne, olay veya konuya yönelik tutumlarında, dışsal sosyal etkenler ya da içsel bilişsel süreçler sonucunda meydana gelen her türlü modifikasyon.