Kompazin
Compazine
Tanım
Proklorperazin etken maddesinin ticari adı olup, özellikle bulantı, kusma ve şiddetli psikiyatrik durumların tedavisinde kullanılan fenotiyazin sınıfı bir ilaçtır.
Örnek Vaka / Uygulama
Acil servise şiddetli migren atağına eşlik eden refractory bulantı ve kusma şikayetiyle başvuran bir hastaya, antiemetik ve potansiyel analjezik destek amacıyla kontrollü intravenöz proklorperazin (Kompazin) infüzyonu uygulanması.
Derin Analiz
Kompazin (proklorperazin), santral sinir sistemindeki dopamin (özellikle D2) reseptörlerini bloke ederek etki gösteren bir fenotiyazin türevidir. Başlangıçta birinci nesil antipsikotik olarak geliştirilmiş olsa da, günümüzde daha çok kemoterapiye bağlı veya cerrahi sonrası gelişen refrakter bulantı ve kusmanın tedavisinde antiemetik olarak tercih edilmektedir. Nörobiyolojik düzeyde, kemoreseptör tetikleme bölgesindeki (CTZ) dopaminerjik ve serotonerjik sinyalleşmeyi baskılar. Ancak, ekstrapiramidal sistem üzerindeki dopamin antagonist etkisi nedeniyle akut distoni, akatazi ve tardif diskinezi gibi motor yan etki riskleri barındırır; bu nedenle klinik kullanımda doz titrasyonu ve nörolojik takip kritik önem taşır.
Etimoloji
Proklorperazin etken maddesinin tescilli ticari markası (trade name); fenotiyazin türevi antipsikotik sınıfından türetilmiştir.
Karıştırmayın
Genellikle bulantı tedavisinde kullanılan ondansetron gibi serotonin (5-HT3) reseptör antagonistleriyle karıştırılır; ancak Kompazin dopamin reseptörlerini hedef alır ve motor yan etki profili açısından belirgin şekilde farklıdır.