Kontrol Sorusu Testi
Control Question Test (CQT)
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir cinayet soruşturmasında şüpheliye 'Bıçağı sen mi sapladın?' (ilgili soru) sorulur. Ardından, 'Hiç başkasının malını izinsiz aldın mı?' gibi genel bir kontrol sorusu yöneltilir. Şüphelinin otonom sinir sistemi tepkileri bu iki kategori arasında kıyaslanarak analiz edilir.
Derin Analiz
Adli psikoloji ve poligrafide sıklıkla kullanılan kontrol sorusu testi (CQT), masum bireylerin bile suçluluk hissiyle tetiklenebilecek genel uyarılmışlık halini, suçla doğrudan bağlantısı olmayan ancak suçluluk duygusu uyandırması muhtemel geçmiş davranışsal ihlallerle (örneğin vergi kaçırmak veya yalan söylemek) kıyaslama mantığına dayanır. Amaç, suçlu bireyin poligraf grafiğinde 'ilgili sorularda' (crime-relevant questions), masum bireyin ise 'kontrol sorularında' (control questions) daha yüksek otonom sinir sistemi tepkisi (deri iletkenliği, kan basıncı, solunum) vermesini beklemektir. Ancak bu metodoloji, psikofizyolojik tepkilerin özgül bir yalan göstergesi olup olmadığına dair ciddi bilimsel tartışmalar barındırır; zira korku, kaygı ve masumiyetin yarattığı yanlış pozitif oranları istatistiksel geçerliliği zedeleyebilir.
Etimoloji
İngilizce 'control' (Latince 'contra-' [karşı] + 'rotulus' [kayıt rulosu]) ve 'question' (Latince 'quaestio' [sorgulama, araştırma]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Poligraf
Poligraf
Polygraph
Kalp atış hızı, kan basıncı ve galvanik deri tepkisi gibi çeşitli fizyolojik stres göstergelerini eşzamanlı olarak ölçüp kaydeden cihaz.
İncele
Otonom Sinir Sistemi
Otonom Sinir Sistemi
Autonomic Nervous System (ANS)
Düz kasları, kalp kasını ve bezleri iç organlar düzeyinde inerve ederek kalp hızı, sindirim ve solunum gibi istemsiz fizyolojik süreçleri düzenleyen periferik sinir sistemi alt bölümüdür.
İncele