Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kültürlerarası Test

Cross-cultural Testing

Tanım

Farklı kültürel arka plana sahip bireylerin değerlendirilmesi sürecidir; geçerli sonuçlar elde etmek için ölçüm eşdeğerliliğini ve önyargısız araç kullanımını zorunlu kılar.

Örnek Vaka / Uygulama

Batı kültüründe geliştirilmiş bir tükenmişlik ölçeğinin doğrudan Doğu Asya toplumlarına uyarlanması sürecinde, bireycilik odaklı maddelerin kolektivist toplumlarda yanlış veya anlamsız sonuçlar doğurabileceği hesaba katılarak kültüre duyarlı adaptasyon ve önyargı analizi yapılması.

Derin Analiz

Psikometride kültürlerarası test uygulamaları, psikolojik yapıların evrensel mi yoksa kültüre özgü olduğunu ayırt etme noktasında kritik bir metodolojidir. Ölçüm değişmezliği (measurement invariance); dilsel çeviri hataları, madde uygunsuzlukları ve farklı popülasyonlardaki değişken yanıt stilleri gibi karıştırıcı faktörlerin kontrol edilmesini gerektirir. Aksi takdirde, elde edilen puan farkları bireylerin psikolojik gerçekliğini değil, kullanılan testin metodolojik yetersizliklerini yansıtır.

Etimoloji

İngilizce 'cross-' (karşılıklı, çapraz) ve Latince 'cultura' (toprak işleme, ekin; zamanla sosyal gelişim ve yaşam biçimi) kelimelerinin birleşimiyle türetilmiştir.

Karıştırmayın

Kültür-adil test (culture-fair test); bu terim doğrudan testin kendisinin kültürel önyargılardan arındırılmış tasarımını vurgularken, kültürlerarası test daha geniş bir değerlendirme ve karşılaştırma sürecini kapsar.