Maskeli Depresyon
Masked Depression
Tanım
Bireyin klasik duygudurum çöküntüsü veya mutsuzluk yerine baş ağrısı, sırt ağrısı gibi somatik şikayetler deneyimlediği ve bu fiziksel belirtilerin tıbbi bir nedenine ulaşılamadığı klinik tablo.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik başvurusunda altı aydır süren geçmek bilmeyen sırt ağrıları ve kronik baş ağrıları yaşayan 45 yaşındaki bir hasta, nöroloji ve ortopedi kliniklerinde yapılan kapsamlı tetkiklerde hiçbir organik patoloji bulunamamasına rağmen ağrılarından yakınmaya devam eder. Psikiyatrik değerlendirmede, hastanın son bir yıldır iş yerinde yoğun stres altında olduğu, anhedoni yaşadığı ancak 'ben asla depresyona girmem, güçsüz değilim' inancıyla duygularını bastırdığı, melankolinin somatik bir maske altında rezonans bulduğu saptanır.
Derin Analiz
Maskeli depresyon, psikopatolojinin bedensel dışavurumu olan somatizasyon mekanizmasıyla doğrudan ilişkilidir. Birey, duygusal acıyı bilinç düzeyinde işleyemediğinde veya kültürel/sosyal olarak depresyon etiketini reddettiğinde, nörovejetatif ve somatik kanallar birer ventile dönüşür. Otonom sinir sistemi ve hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksı üzerindeki kronik kronik yük, organik bir patoloji olmaksızın algılanan ağrı eşiğini düşürür. DSM-5 sınıflandırmasında tek başına müstakil bir tanı kategorisi olmaktan ziyade, majör depresif bozukluğun somatik özellikli bir görünümü veya somatik semptom bozukluğu ile komorbid bir varyantı olarak değerlendirilir.
Etimoloji
İngilizce 'masked' (maskelenmiş, gizlenmiş) ve Latince 'depressio' (aşağı bastırmak, çökmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Somatik Semptom Bozukluğu ve Hipokondriyazis ile karıştırılabilir. Maskeli depresyondaincelenen temel odak, alttaki yatan majör depresif epizodun varlığı ve somatizasyonun birincil duygudurum maskesi olmasıdır; hipokondriyaziste ise temel motif ciddi bir hastalığa sahip olma korkusu ve aşırı sağlık kaygısıdır.