Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mental Aberrasyon

Mental Aberration

Tanım

Normal zihinsel işlevsellikten ve bilişsel süreçlerden patolojik sapma durumu; genellikle duygusal veya zihinsel bir bozukluğun semptomu olarak ortaya çıkar.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik değerlendirme sırasında, kişinin dış dünyadaki uyaranları mantıksal bir tutarlılıkla işleyememesi, nesnel gerçeklikle bağdaşmayan inanç sistemleri (bizar sanrılar) geliştirmesi ve bu durumun mesleki ya da sosyal işlevselliğini bariz şekilde düşürmesi mental aberrasyon tablosuna somut bir örnektir.

Derin Analiz

Mental aberrasyon, bireyin bilişsel, duygusal veya davranışsal paternlerinin normatif istatistiksel dağılımın ve adaptif işlevselliğin dışına çıktığı klinik durumları tanımlar. Nörobiyolojik düzlemde prefrontal korteks ile limbik sistem arasındaki düzenleyici devrelerin işlev bozukluğuna işaret edebilir. DSM-5 sınıflandırmasında doğrudan müstakil bir tanı kategorisi olmaktan ziyade, çeşitli psikopatolojilerin (örneğin psikotik bozukluklar, organik beyin sendromları) altında yatan temel bilişsel ve algısal sapmaları nitelendiren üst düzey bir klinik tanımlayıcıdır. Gerçeklik test etme yetisinin bozulması, mantıksal çıkarsama hataları ve duygulanım uyumsuzluğu ile karakterizedir.

Etimoloji

Latince 'mens' (zihin) kökünden türetilen 'mentis' ile 'aberrare' (yoldan sapmak, uzaklaşmak; 'ab-' [uzak] + 'errare' [dolaşmak, sapmak]) fiilinin birleşiminden oluşan 'aberratio' kelimesine dayanır.

Karıştırmayın

Eksantriklik veya bireysel farklılıklar ile karıştırılır; aradaki temel fark, mental aberrasyonun klinik düzeyde işlevsellik kaybı ve patolojik bir sapma içermesidir, oysa eksantriklik uyum bozucu değildir.