Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Minimizasyon

Minimization

Tanım

Bireyin olayların veya yaşantıların önemini, etkisini ya da ciddiyetini sistematik olarak küçümsemesiyle karakterize edilen yaygın bir bilişsel çarpıtmadır.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik seans sırasında danışanın, yöneticisi tarafından ağır bir şekilde kamuoyu önünde azarlanmasını 'Aslında o kadar da büyük bir şey değildi, herkesin başına gelebilecek sıradan bir durum, ben fazla alınganlık yapıyorum' şeklinde açıklaması tipik bir minimizasyon örneğidir. Danışan, olayın gerçek duygusal etkisini ve maruz kaldığı psikolojik ihlali bilinçli veya bilinçdışı olarak önemsizleştirerek baş etmeye çalışmaktadır.

Derin Analiz

Bilişsel terapi ve klinik psikoloji bağlamında minimizasyon, Aaron Beck'in otomatik düşünceler ve bilişsel hatalar modelinin temel taşlarından biridir. Genellikle bireyin olumsuz deneyimlerini, kendi hatalarını veya travmatik olayların ağırlığını bilinçdışı veya yarı-bilinçli bir savunma mekanizması olarak göz ardı etmesiyle tezahür eder. Birey, yaşadığı olumlu başarıları 'önemsiz' kılarken ya da travmatik bir olayın psikolojik maliyetini 'hiçbir şey yokmuş' gibi indirgerken otokontrolü korumaya çalışır. Ancak bu durum, gerçeklik algısının bozulmasına, duygusal regülasyonun aksamasına ve kronikleştiğinde depresif epizodlar ile anksiyete bozukluklarının derinleşmesine zemin hazırlar. İletişim düzeyinde ise, eksik veya belirsiz aktarımlarla karşı taraftaki dinleyicinin eksik çıkarım yapmasına yol açan manipülatif bir örtbas etme biçimi olarak da işlev görebilir.

Etimoloji

Latince 'minimus' (en küçük) sıfatından türetilen Late Latin kökenli 'minimare' fiiline dayanır; bir nesneyi veya durumu boyutsal, nicel veya nitel olarak en indirgenmiş düzeye getirme eylemini ifade eder.

Karıştırmayın

Rasyonalizasyon (akla uydurma) ile sıklıkla karıştırılır; rasyonalizasyonda mantıklı ve kabul edilebilir gerekçeler üretilirken, minimizasyonda var olan gerçekliğin boyutu ve önemi doğrudan küçültülür veya yok sayılır.