Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Narsistik Kırılganlık

Narcissistic Vulnerability

Tanım

Kırılgan özsaygı ve benlik değerine dayanan, sürekli onay ihtiyacı, eleştiriye aşırı duyarlılık, utanç ve sosyal içe çekilme ile kendini gösteren içselleştirilmiş narsizm alt türü.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik ortamda değerlendirilen 32 yaşındaki bir danışan, yerindeki yöneticisinin sıradan bir rapor düzeltmesini kişisel bir hakaret ve yeteneksizlik kanıtı olarak yorumlamıştır. Görüşmelerde, başarısız olma korkusuyla yeni projelere katılmaktan kaçındığı, sürekli takdir edilme beklentisi içinde olduğu ancak bu beklenti karşılanmadığında derin bir utanç duyarak sosyal çevresinden tamamen izole olduğu saptanmıştır.

Derin Analiz

Narsistik kırılganlık (veya gizli narsizm), klasik grandiyöz narsizmin dışa dönük kibir ve hak iddia etme özelliklerinin aksine, savunmasızlık ve hiperreaktivite ekseninde şekillenir. Bireyin dünyasındaki derin yetersizlik hisleri ve utanç, dışarıdan gelen en ufak bir olumsuz dönüt veya algılanan küçümseme ile tetiklenir. Psikodinamik ve bilişsel perspektiften bakıldığında, bu alt tipin temelinde aşırı hassas bir ego savunma sistemi yatar. Grandiyöz fanteziler dış dünyaya yansıtılamaz; bunun yerine kişi, sürekli bir mağduriyet algısı, pasif-agresif tutumlar ve depresif duygu durum dalgalanmaları sergiler. Klinik değerlendirmelerde, bu tablonun sıklıkla kronik anksiyete, distimi ve kişilerarası ilişkilerde kaçıngan örüntülerle komorbidite gösterdiği izlenir.

Etimoloji

Fransızca 'narcissisme' (Ovidius'un mitolojik karakteri Narkissos'tan) + Latince 'vulnerabilis' (yaralanabilir, kırılgan kökünden gelen 'vulnerare' - yaralamak fiili).

Karıştırmayın

Grandiyöz Narsizm (açık narsizm; dışsal kibir, sürekli övülme arzusu ve hak iddia etme ile karakterizedir, kırılganlıkta ise içsel utanç ve çekingenlik ön plandadır) ve Sınırda Kişilik Bozukluğu (özdeşlik difüzyonu ve terk edilme korkusu barındırır, ancak narsistik kırılganlıkta temel odak benlik değerinin zedelenmesidir).