O-X-O
O-X-O
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen bir kaygı azaltma programının klinik etkinlik düzeyini test etmek isteyen bir araştırmacı, hastaneye başvuran 30 panik bozukluk hastasına müdahale öncesinde Beck Anksiyete Ölçeği uygular (İlk O). Ardından gruba 8 haftalık Bilişsel Davranışçı Terapi seansları verilir (X). Program bittiğinde aynı ölçek tüm katılımcılara tekrar uygulanır (İkinci O) ve puanlar arasındaki ortalama fark istatistiksel olarak incelenir.
Derin Analiz
Deneysel ve yarı deneysel araştırma tasarımlarında temel yapı taşlarından biridir. İlk 'O' (öntest), katılımcıların müdahale öncesi bazil hat (baseline) durumunu saptar. 'X' sembolü araştırmacının bağımsız değişkende yarattığı manipülasyonu veya terapötik/eğitsel müdahaleyi gösterir. İkinci 'O' (sontest) ise müdahalenin ardından aynı katılımcı kümesinden tekrar veri toplanmasını sağlar. Bu desen, iki ölçüm arasındaki farkı hesaplayarak değişimin yönünü ve miktarını tahmin etmeye olanak tanır. Ancak kontrol grubunun bulunmayışı; tarihsel etki, olgunlaşma ve test olma gibi dış geçerliği tehdit eden konfundan (karıştırıcı) değişkenlerin etkisini doğrudan izole etmeyi engeller.
Etimoloji
Karıştırmayın
Solomon dört grup deseni veya kontrol gruplu öntest-sontest deseni ile karıştırılır; temel fark, O-X-O modelinde bir kontrol grubunun yer almaması ve nedensellik çıkarımının daha zayıf olmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Öntest-sontest Deseni
Öntest-sontest Deseni
Pretest–posttest Design
Bir katılımcı grubuna, müdahale öncesinde ve sonrasında aynı ölçüm araçlarının uygulanarak aradaki değişimlerin incelendiği araştırma desenidir.
İncele
Yarı-deneysel Araştırma
Yarı-deneysel Araştırma
Quasi-experimental Research
Araştırmacının katılımcıları koşullara seçkisiz (randomize) olarak atayamadığı ve bağımsız değişken üzerinde tam kontrol sağlayamadığı araştırma türü.
İncele
Bağımlı Değişken
Bağımlı Değişken
Dependent Variable (DV)
Deneysel çalışmalarda bağımsız değişkendeki değişimin ardından gözlemlenen, korelasyonel araştırmalarda ise yordanması veya açıklanması hedeflenen sonuç ölçümüdür.
İncele