Öğrenme Kurulumu
Learning Set
Tanım
Benzer ardışık görevlerin tekrarı sonucunda bireyin geliştirdiği bilişsel strateji ve kurallar sayesinde yeni problemleri giderek daha hızlı çözme becerisi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir kliniğin nöropsikoloji laboratuvarında yürütülen Wisconsin Kart Eşleştirme Testi'nde, katılımcıdan kartları renk, şekil veya sayıya göre eşleştirmesi istenir. Kural değiştirildiğinde ilk başta hata yapan birey, test ilerledikçe 'kuralın değişebileceği' stratejisini (öğrenme kurulumunu) kavrar ve yeni kurala çok daha hızlı adapte olur.
Derin Analiz
Öğrenme kurulumu, deneme-yanılma yoluyla edinilen tekil bilgi birikiminden farklı olarak, 'nasıl öğrenileceğini öğrenme' (learning to learn) meta-bilişsel sürecini ifade eder. Harry Harlow'un rhesus maymunlarıyla yaptığı çığır açan nesne ayrımcılığı deneylerinde keşfedilen bu olgu, organizmanın deneyim kazandıkça yeni uyaran-ödül ilişkilerini kavramak için tümevarımsal bir kural seti oluşturduğunu gösterir. Bilişsel düzeyde bu durum, prefrontal korteksin esnek kural oluşturma ve set değiştirme (set-shifting) kapasitesiyle doğrudan ilişkilidir. Birey, daha önceki benzer problemlerde işe yarayan bilişsel şemaları aktive ederek yeni problem çözme süreçlerinde bilişsel yükü azaltır ve nöral verimliliği maksimize eder.
Etimoloji
İngilizce 'learning' (öğrenme; Eski İngilizce 'leornian' [çalışmak, edinmek]) ve 'set' (kurulum, düzen; Latince 'sectare' / 'situtus' [yerleştirilmiş, konumlandırılmış]) kelimelerinin birleşiminden oluşur. Harry Harlow tarafından 1949 yılında literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Alışkanlık kazanımı (habituation) ve klasik koşullanma ile sıklıkla karıştırılır. Ancak alışkanlık bir uyarıcıya karşı tepkinin azalmasıyken; öğrenme kurulumu, yeni ve değişken problemlere üst düzey stratejilerle esnek bir şekilde yaklaşma kapasitesidir.