Örtük Prova
Covert Rehearsal
Tanım
Bireyin kelimeleri veya davranışları dışsal bir ifadeye dökmeden, zihinsel olarak tekrarlamasıyla bellek performansını artırması veya gelecekteki eylemlere hazırlanması süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Sosyal anksiyete bozukluğu tanısı alan bir danışanın, iş yerinde yapacağı zorlu bir sunumdan önceki gün, sunum metnini ve olası soru-cevap seanslarını sesli olarak dışarıdan ifade etmeden, zihninde defalarca kusursuz bir şekilde canlandırması.
Derin Analiz
Örtük prova, bilişsel psikoloji ve davranışçı terapilerde çalışma belleğinin (working memory) fonolojik döngü ve görsel-uzamsal katalog alt sistemlerini aktif kullanan kritik bir bilişsel stratejidir. Dışsal geribildirim olmaksızın, yürütücü işlevlerin kontrolü altında bilgiyi zihinsel manipülasyona açar. Özellikle bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) uygulamalarında, hastanın sosyal beceri eğitimleri veya yüzleşme görevleri öncesinde korkulan senaryoları zihninde prova etmesi, limbik sistemin (özellikle amigdalanın) oluşturduğu akut kaygı tepkisini desensitize eder ve prefrontal kortekste motor planlamayı optimize eder.
Etimoloji
Latince 'coopertus' (örtülü, gizli) kökünden türetilen 'covert' ile, yeniden icra etmek anlamındaki Eski Fransızca 'rehercier' (tırmalamak, baştan almak) kelimesinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Açık Prova (behavior rehearsal - aynı eylemin fiziksel olarak sesli veya hareketli biçimde gerçek ortamda sergilenmesi) ile karıştırılır; örtük prova tamamen zihinsel düzeyde gerçekleşir.