Özgün Varyans
Specific Variance
Tanım
Faktör analizinde, belirli bir gözlenen değişkene özgü olan ve diğer değişkenlerle paylaşılmayan sistematik varyans bileşeni.
Örnek Vaka / Uygulama
Çok boyutlu bir kişilik envanterinde yer alan 'Açık havada kamp yapmaktan hoşlanırım' maddesinin, genel 'dışadönüklük' ortak faktörüne yüklenen payı dışında, bireyin tamamen kişisel doğa sevgisinden kaynaklanan ve diğer maddelerle ortaklaşmayan sistematik kısmı özgün varyansı oluşturur.
Derin Analiz
Faktör analizi ve yapısal eşitlik modellemesinde, bir gözlenen değişkenin toplam varyansı ortak varyans (communality), özgün varyans (specific variance) ve rastgele hata (random error) olmak üzere üç temel bileşene ayrılır. Özgün varyans, ölçülen ifadenin ortak faktörler tarafından açıklanamayan ancak o teste veya soruya has olan sistematik boyutunu temsil eder. Örneğin, bir zeka test alt boyutundaki spesifik bir yetenek alanı, diğer maddelerle ortaklaşmasa bile o maddeye özgü sistematik bir varyans yaratır. Psikometrik test geliştirme süreçlerinde, bu değerin yüksekliği ölçüm aracının homojenliği ve faktöriyel geçerliği açısından kritik bir istatistiki göstergedir.
Etimoloji
Latince 'specificus' [belirli bir türe veya bireye ait] ve 'variantia' [değişkenlik, farklılaşma] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Ortak varyans (communality) ve rastgele hata (random error) ile sıkça karıştırılır. Ortak varyans, değişkenin diğer değişkenlerle paylaştığı ortak payı ifade ederken; özgün varyans sistematiktir ancak paylaşılmamaktadır. Rastgele hata ise tamamen sistemsiz ve tesadüfi ölçüm gürültüsüdür.
Keşfetmeye Devam Edin
Faktör Analizi
Faktör Analizi
Factor Analysis
Gözlenen çok sayıda birbiriyle ilişkili değişkeni, aralarındaki ortak varyansı temel alarak daha az sayıda gizli ve soyut değişkene (faktöre) indirgeyen çok değişkenli bir istatistiksel yöntem.
İncele