Paradigma Çatışması
Paradigm Clash
Tanım
Gerçekliğe veya insan bilgisine dair yeni ve köktenci varsayımların, kurulu ve kabul görmüş varsayımlar sistemiyle uyuşmaması durumunda ortaya çıkan epistemolojik çatışmadır.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikoloji alanında, psikanalitik ve psikodinamik yönelimli köklü terapistlerin, ampirik temelli üçüncü dalga bilişsel davranışçı terapilerin nörobiyolojik ve mekanistik bulgularıyla ilk kez karşılaştıklarında yaşadıkları mesleki ve teorik direnç tam anlamıyla bir paradigma çatışmasıdır.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve bilim felsefesi bağlamında paradigma çatışması, Thomas Kuhn'un bilimsel devrimler teorisinin merkezinde yer alır. Zihinsel modellerin ve topluluk düzeyindeki epistemik çerçevelerin inatçı doğasını gözler önüne serer. İnsan zihni, bilişsel ekonomiyi sağlamak ve entropiyi azaltmak adına mevcut şemalara (schema) tutunma eğilimindedir. Yeni ve ampirik olarak üstün bir kanıt seti geldiğinde, eski paradigmaya yatırım yapmış bireyler veya akademik topluluklar bu durumu sadece rasyonel bir veri değişimi olarak değil, kimliksel ve ontolojik bir tehdit olarak algılama eğilimi gösterir. Bu süreç, nöral ağların eski ağırlıklarını söküp atarak yeni bir optimizasyon evresine geçişindeki dirençle yapısal bir benzerlik taşır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Bilişsel çelişki (cognitive dissonance) ile karıştırılır; bilişsel çelişki bireysel düzeyde tutum ve davranış uyumsuzluğuyken, paradigma çatışması toplumsal, felsefi veya kurumsal düzeyde epistemolojik sistemlerin çatışmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Şema
Bilişsel Şema
Cognitive Schema
Bireyin dünyayı, kendini ve diğerlerini anlamlandırmasını, kategorize etmesini ve yeni bilgileri filtrelemesini sağlayan, geçmiş deneyimlerle şekillenmiş soyut bilgi yapıları ve zihinsel kalıplardır.
İncele
Bilimsel Devrim
Bilimsel Devrim
Scientific Revolution
Thomas Kuhn'un tanımladığı çerçevede, bir bilim dalının hâkim teorik yapısının ve temel paradigmalarının kökten değiştiği dönüm noktası.
İncele