Parasosyal İlişki
Parasocial Relationship
Tanım
Bir bireyin, tanıdığı veya karşılıklı etkileşimde bulunmadığı—genellikle bir ünlü, medya figürü ya da yapay zeka ajanı olan—gerçek veya hayali bir kişiye karşı geliştirdiği tek taraflı duygusal bağ.
Örnek Vaka / Uygulama
Yalnız yaşayan bir bireyin, her akşam saat 20:00'de aynı YouTube yayıncısının canlı yayınını izlemesi ve yayıncının kendisinin yorumlarına doğrudan cevap vermediği halde, gün içinde yaşadığı stresli olayları sanki yakın bir arkadaşına anlatıyormuş gibi o yayıncıya içsel olarak aktarması ve yayıncının onayını aldığını hayal ederek rahatlaması.
Derin Analiz
Parasosyal ilişkiler, bilişsel ve evrimsel psikoloji perspektifinden incelendiğinde, insan beyninin yüz tanıma, sosyal bağ kurma ve aidiyet geliştirme evrimsel mekanizmalarının modern kitle iletişim araçları tarafından 'hacklenmesi' sonucu ortaya çıkar. Beyin, medya figürlerinin sürekli görünürlüğünü ve samimi sunum biçimlerini (örneğin kameraya doğrudan bakarak konuşma) gerçek bir sosyal yakınlık sinyali olarak algılar. Bu durum, bireyin karşılıklı (reciprocal) bir ilişki içindeymiş gibi oksitosin salgılamasına ve güven duymasına yol açar. Ancak iletişim tek yönlü olduğu için, geleneksel ilişkilerdeki müzakere, çatışma çözümü ve karşılıklı gelişim evreleri tamamen eksiktir; bu da bağımlılık potansiyeli yüksek, idealize edilmiş bir projeksiyon alanı yaratır.
Etimoloji
Yunanca 'para-' [yanında, yanı sıra, benzeri] + Latince 'socialis' [toplumsal, ortaklık] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Gerçek kişiler arası ilişkiler (interpersonal relationships) ile karıştırılır; aralarındaki temel fark, parasosyal ilişkilerde karşılıklılık (reciprocity) ve gerçek zamanlı iki yönlü etkileşimin bulunmamasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Medya Psikolojisi
Medya Psikolojisi
Media Psychology
İnsan davranışı, bilişsel süreçleri ve duygusal tepkileri ile her türlü medya teknolojisi arasındaki etkileşimleri inceleyen uygulamalı psikoloji alt disiplini.
İncele
Sosyal Bağ
Sosyal Bağ
Social Bond
Bireyler arasında ortaya çıkan; arkadaşlık, ailevi aidiyet veya karşılıklı sevgi gibi duygusal temelli affektif ilişki ve bağlantı ağı.
İncele
Yalnızlık
Yalnızlık
Loneliness
Bireyin sahip olduğu sosyal ilişkiler ile arzuladığı bağlar arasındaki algılanan tutarsızlıktan kaynaklanan, duygusal ve bilişsel düzeyde rahatsızlık veren öznel bir durum.
İncele