Pasif Aldatma
Passive Deception
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Sosyal psikoloji laboratuvarında yürütülen bir önyargı araştırmasında, katılımcılara çalışmanın 'görsel algı hızı' üzerine olduğu söylenir, ancak asıl ölçülen şey yabancı uyruklu kişilerin fotoğraflarına verilen mikro-ifade tepkileridir. Gerçek hipotez başta gizlendiği için bu bir pasif aldatma örneğidir ve deney biter bitmez katılımcılara tam gerçek anlatılarak debriefing yapılır.
Derin Analiz
Deneysel psikoloji ve davranış bilimlerinde, katılımcıların hipotezi bilmesi durumunda talebe özellikleri (demand characteristics) sergileyerek davranışlarını bilinçli veya bilinçdışı şekilde değiştirmesini önlemek amacıyla başvurulan metodolojik bir stratejidir. Aktif aldatmadan farklı olarak, katılımcıya yanlış bilgi verilmez; aksine, bilginin bir kısmı veya tamamı geçici olarak gizlenir. Etik kurullar (IRB) nezdinde kabul edilebilirliği, çalışmanın sonunda eksiksiz bir bilgilendirme ve açıklama (debriefing) sürecinin işletilmesine ve potansiyel psikolojik zararın asgari düzeyde tutulmasına bağlıdır.
Etimoloji
Latince 'passivus' [etken olmayan, maruz kalan] ve 'deceptio' [aldatma, yanıltma, kandırma] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Aktif aldatma (active deception) ile sıklıkla karıştırılır; aktif aldatmada katılımcıya doğrudan yanlış bilgi verilirken, pasif aldatmada sadece bilgi saklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Aktif Aldatma
Aktif Aldatma
Active Deception
Araştırma katılımcılarına daha geçerli sonuçlar elde etmek amacıyla kasıtlı olarak yanlış bilgi verilmesi suretiyle yanıltılması.
İncele
Bilgilendirilmiş Onam
Bilgilendirilmiş Onam
İnformed Consent
Bir bireyin, tıbbi bir müdahalenin veya araştırmanın doğasını, risklerini, faydalarını ve alternatiflerini tam olarak kavradıktan sonra, hiçbir baskı altında kalmaksızın verdiği özgür ve iradi onay süreci.
İncele
Debriefing
Debriefing
Debriefing
Tamamlanan bir araştırma veya operasyon sonrasında katılımcılara sürecin gerçek amaçlarının ve olası aldatmacaların eksiksiz olarak aktarıldığı yapılandırılmış bilgilendirme prosedürü.
İncele