Pekiştirme Gecikmesi
Delay Of Reinforcement
Tanım
Bir davranışın gerçekleşmesi ile bu davranışı takip eden pekiştirecin sunulması arasında geçen zaman aralığı.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir köpeğe 'otur' komutu verildiğinde, köpek oturduktan hemen sonra ödül maması verilirse (anlık pekiştirme) öğrenme hızlı olur. Ancak mama 10 saniye sonra, köpek ayağa kalktıktan sonra verilirse, köpek yanlış davranışı (ayağa kalkmayı) pekiştirmiş olur.
Derin Analiz
Edimsel koşullama süreçlerinde, pekiştirmenin gecikmesi, davranışın edinilme hızını ve öğrenmenin etkinliğini ters yönde etkileyen kritik bir parametredir. Zaman aralığı uzadıkça, organizmanın hangi spesifik davranışın pekiştirece yol açtığını ayırt etmesi (bilişsel ve nörobiyolojik düzeyde) zorlaşır. Dopaminerjik yollardaki sinaptik plasticity süreçleri ve ödül-tahmin hatası (reward prediction error) mekanizmaları, anlık pekiştireçlerde en yüksek tepkiyi verirken, gecikmeli durumlarda bu sinyal zayıflar ve öğrenme eğrisi basıklaşır.
Etimoloji
İngilizce 'delay' (geciktirme, erteleme; Orta İngilizce 'delaien', Latince 'differre') ve 'reinforce' (pekiştirmek; Fransızca 'renforcer', Latince 'fortis' [güçlü]) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Anlık pekiştirme (immediate reinforcement) ile karıştırılır; aradaki temel fark, tepki-ödül kuplajındaki zamansal mesafedir.