Plütomani
Plutomania
Tanım
Para ve maddesel varlıklara karşı duyulan, kişinin işlevselliğini ve rasyonel karar verme süreçlerini domine eden aşırı ve kontrol edilemez hırs durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Kırk yaşındaki bir danışanın, borç batağında olmasına ve temel yaşam ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanmasına rağmen tüm gelirini lüks eşyalara ve yatırım spekülasyonlarına harcaması, bu harcamaları yapmadığı zamanlarda yoğun bir huzursuzluk ve panik hissetmesi plütomani tablosuna örnektir.
Derin Analiz
Plütomani, resmi olarak DSM-5 kılavuzunda müstakil bir tanı kategorisi olarak yer almasa da, dürtü kontrol bozuklukları, obsesif-kompulsif spektrum veya narsistik kişilik yapılanmaları bağlamında sıklıkla karşımıza çıkan klinik bir görünümdür. Temelinde, bireyin içsel boşluklarını, değersizlik hislerini veya anksiyetesini maddi mülk edinme yoluyla telafi etme çabası yatar. Nörobiyolojik açıdan, bu durum mezolimbik dopaminerjik yolaktaki ödül-pekiştirme mekanizmalarının patolojik düzeyde paranın ve zenginlik sembollerinin peşinden koşmaya kodlanmasıyla ilişkilendirilebilir. Birey, nesneye sahip olma anında geçici bir haz (ödül) yaşarken, bu durumun süreklilik kazanamaması kronik bir arayış ve doyumsuzluk döngüsünü tetikler.
Etimoloji
Antik Yunanca 'ploutos' (servet, zenginlik) ve 'mania' (aşırı düşkünlük, çılgınlık, deli olma hali) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Materyalizm ile sıklıkla karıştırılır; materyalizm daha çok kültürel ve felsefi bir tüketim eğilimi veya eşyaya değer verme durumu iken, plütomani klinik düzeyde kompulsif ve kişinin hayatını tahrip edici bir servet edinme saplantısıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Dürtü Kontrol Bozukluğu
Dürtü Kontrol Bozukluğu
İmpulse-control Disorder
Kendine veya başkalarına zarar verebilecek eylemlerde bulunma yönündeki dürtülere, isteklere veya baştan çıkarıcı cazibelere direnememe durumuyla karakterize edilen psikiyatrik bozukluklar sınıfı.
İncele