Rastgele Kontrollü Çalışma
Randomized Clinical Trial (RCT)
Tanım
Katılımcıların deneysel bir müdahaleye veya kontrol grubuna tesadüfi olarak atandığı, nedensellik çıkarımı yapmada altın standart kabul edilen deneysel araştırma tasarımı.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen bir Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) protokolünün sosyal anksiyete üzerindeki etkisini inceleyen bir araştırmada, kriterleri karşılayan 150 katılımcı, bilgisayar tabanlı bir algoritmayla rastgele bir şekilde yeni BDT grubuna, standart bakım grubuna veya aktif olmayan plasebo grubuna atanır. Müdahale öncesi ve sonrası yapılan değerlendirmeler sonucunda gruplar arası farklar istatistiksel olarak analiz edilir.
Derin Analiz
Rastgele kontrollü çalışmalar (RCT), klinik psikoloji ve tıp bilimlerinde nicel kanıt hiyerarşisinin en tepesinde yer alır. Temel mekanizma, karıştırıcı değişkenlerin (confounders) hem bilinen hem de bilinmeyen yönleriyle deney ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak eşit oranda dağılmasını sağlamaktır. Seçilim yanlılığını (selection bias) sıfıra yaklaştıran bu yöntem, körleme (blinding) teknikleriyle birleştirildiğinde plasebo etkisini ve gözlemci önyargısını izole eder. İç geçerliliği (internal validity) en yüksek araştırma deseni olarak, bir terapötik yaklaşımın ya da farmakolojik ajanın etkililiğini (efficacy) net bir şekilde ortaya koyar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Plasebo Etkisi
Plasebo Etkisi
Placebo Effect
Terapötik açıdan etkisiz bir maddenin veya spesifik olmayan bir müdahalenin, alıcının beklentileri ve inançları doğrultusunda klinik olarak anlamlı bir yanıt ortaya çıkarması.
İncele