Seçici Yanıt
Selective Response
Tanım
Olası alternatif yanıtlar kümesinden ayrılarak özel olarak üretilmiş ve farklılaştırılmış davranışsal ya da bilişsel tepki.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir katılımcıya ekranda beliren kırmızı oka sağ tuşla, mavi oka ise sol tuşla basması söylenir. Katılımcının çeldirici uyarıcıları görmezden gelerek sadece doğru renge karşılık gelen tuşa basması, olası alternatif hareketler arasından gerçekleştirilen seçici yanıtın somut bir laboratuvar örneğidir.
Derin Analiz
Seçici yanıt kavramı, bilişsel psikoloji ve davranışçı öğrenme teorilerinde, uyarıcı kontrolü ve karar verme süreçlerinin merkezinde yer alır. Organizmanın çevreden gelen çoklu uyarıcılar karşısında, belirli bir pekiştirme tarihçesine veya amaca dayanarak diğer potansiyel tepkileri inhibe edip tek bir spesifik yanıtı aktive etme kapasitesini ifade eder. Nöral düzeyde prefrontal korteks ve bazal ganglion devrelerinin ortak çalışmasıyla, hedef dışı motor veya bilişsel planların baskılanması ve en uygun eylem programının seçilmesi sürecidir.
Etimoloji
Latince 'selectus' [seçilmiş, ayıklanmış] (ex- [dışında] + legere [seçmek, toplamak]) ve responsus [karşılık vermek, yanıtlamak] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Seçici dikkat (selective attention) ile sıklıkla karıştırılır. Seçici dikkat girdi aşamasındaki bilgi filtrelemesini ifade ederken, seçici yanıt çıktı (output) aşamasındaki davranışsal ayrıştırmayı ve motor planlamayı ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Uyarıcı Kontrolü
Uyarıcı Kontrolü
Stimulus Control
Bir organizmanın davranışının, belirli uyarıcı koşulların varlığı ya da yokluğu tarafından şekillendirilmesi ve yönlendirilmesi olgusudur.
İncele
Seçici Dikkat
Seçici Dikkat
Selective Attention
Çevredeki zengin ve rekabetçi uyarıcı dizgesi arasından hedefe yönelik olanların filtrelenerek öne çıkarılması, iradesiz veya çevresel uyarıcıların ise bastırılması yetisidir.
İncele