Sedatif, Hipnotik Veya Anksiyolitik Yoksunluğu
Sedative, Hypnotic, Or Anxiolytic Withdrawal
Tanım
Uzun süreli ve yüksek dozda sedatif, hipnotik veya anksiyolitik ilaç kullanımının ani kesilmesi veya azaltılmasıyla ortaya çıkan, potansiyel olarak yaşamı tehdit eden karakterize yoksunluk sendromu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır günlük yüksek dozda alprazolam (kısa etkili benzodiazepin) kullanan bir hastanın ilacı birden bire kesmesi durumunda, ilk 48-72 saat içinde şiddetli el tremoru, bulantı, tansiyon ve nabızda ani yükselme (otonom hiperaktivite) ile birlikte epileptik nöbet geçirmesi.
Derin Analiz
DSM-5-TR kriterlerine göre bu sendrom, merkezi sinir sisteminin kronik baskılanmasına karşı gelişen nörofizyolojik adaptasyonların (homeostatik dengenin) ilaç çekildiğinde ani bir hipereksitabiliteye (aşırı uyarılmaya) dönüşmesiyle karakterizedir. GABAerjik sistemin kronik agonist uyarımından mahrum kalması, glutamaterjik aktivitenin kontrolden çıkmasına ve eksitotoksisiteye zemin hazırlar. Otonom hiperaktivite, tremor, uykusuzluk, anksiyete ve en kritik klinik risk olarak tonik-klonik nöbetler görülebilir. Özellikle kısa yarı ömürlü benzodiazepinler, farmakokinetik profilleri gereği bu riski akut ve şiddetli biçimde tetikler.
Etimoloji
Latince 'sedare' (sakinleştirmek, yatıştırmak) + Yunanca 'hypnos' (uyku) ve 'lysis' (çözülme/kurtulma) kelimelerinin birleşiminden türetilen farmakolojik sınıflandırma köklerine dayanır.
Karıştırmayın
Anksiyete bozukluğu nüksü (rebound anksiyete), ilacın kesilmesiyle ortaya çıkan geçici sıkıntı halidir ancak yoksunlukta görülen otonomik bulgular, algı bozuklukları ve nöbet riski ile ayırt edilir.
Keşfetmeye Devam Edin
Deliryum
Deliryum
Delirium
Dikkat, bilinç ve bilişsel işlevlerde ani bir başlangıç gösteren, gün içinde dalgalanmalarla seyreden akut nörobilişsel bozukluk tablosu.
İncele