Sosyal Değişim Teorisi
Social Exchange Theory
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır tüm yakın arkadaşının taşınmasına, iş bulmasına ve duygusal krizlerine karşılıksız destek veren bir bireyin, kendi kariyer krizinde aynı desteği görememesi üzerine ilişkideki maliyetin ödülü aştığını fark edip mesafelenmesi.
Derin Analiz
Sosyal Değişim Teorisi, George C. Homans ve Peter Blau gibi sosyologların öncülüğünde şekillenmiş, kökenini ekonomi, psikoloji ve sosyolojinin kesişim kümesinden alan bir makro-ve-mikro düzey analiz modelidir. İnsan davranışının temelde rasyonel bir hesaplamaya dayandığını savunur; bireyler ilişkilerinde maliyetler (emek, zaman, stres) ile ödüller (sevgi, statü, maddiyat, onay) arasında bir denge kurmayı hedefler. Temel mekanizma karşılıklılık normu (reciprocity norm) üzerine kuruludur. Bu modele göre ilişkilerin sürdürülebilirliği, adalet ve hakkaniyet algısıyla doğrudan ilişkilidir. Bireyler, ilişkiye yatırdıkları girdiler ile elde ettikleri çıktılar arasındaki oranın adil olduğunu düşündükleri sürece bağlarını devam ettirirler. Bilişsel ve davranışsal düzeyde, bu teorik yaklaşım kişilerarası ilişkilerdeki fedakarlık illüzyonunu deşifre ederek insan dinamiklerindeki örtük pazarlık yapısını ortaya koyar.
Etimoloji
Latince 'socius' (arkadaş, ortak) ve 'commutare' (değiştirmek, takas etmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Eşitlik Teorisi (Equity Theory) ile sıklıkla karıştırılır; ancak eşitlik teorisi doğrudan çıktı/girdi oranlarının taraflar arasında eşitlenmesine odaklanırken, sosyal değişim teorisi genel maliyet-fayda dengesini ve karşılıklılık normunu daha geniş bir perspektifte ele alır.
Keşfetmeye Devam Edin
Karşılıklılık Normu
Karşılıklılık Normu
Reciprocity Norm
Bireylerin kendilerine yardım eden ya da iyilik yapan kişilere aynı şekilde karşılık vermesini bekleyen evrensel sosyal ve kültürel kural.
İncele