Sözel Faktör
Verbal Factor
Tanım
Faktör analizi sonucunda elde edilen ve bireylerin dilsel becerilerinin temelinde yatan gizil (latant) yeteneği temsil eden istatistiksel yapı.
Örnek Vaka / Uygulama
Weschler Yetişkin Zeka Ölçeği (WAIS) uygulanan bir bireyin kelime dağarcığı, benzerlikler ve genel bilgi alt testlerinden aldığı yüksek puanların, istatistiksel olarak tek bir 'Sözel Faktör' altında toplanarak kişinin dilsel bilişsel kapasitesini yansıtması.
Derin Analiz
Psikometri ve zeka kuramlarında (özellikle Thurstone'un Çoklu Zeka Kuramı'nda), sözel faktör, kelime dağarcığı, okuduğunu anlama, akıcı konuşma ve sözel akıl yürütme testlerinin varyansını açıklayan temel bir ortak boyuttur. Spearman'ın genel zeka faktörünün (g) alt bileşenlerinden biri olarak ortaya çıkar. Faktör analitik modellerde, bir test bataryasındaki dil tabanlı maddelerin birbiriyle yüksek düzeyde korelasyon göstermesi sonucu, bu değişkenlerin gerisindeki ortak varyansı temsil eden gizil değişken olarak matrise yük verir.
Etimoloji
Latince 'verbum' (sözcük, kelime) kökünden türetilen 'verbalis' kelimesi ile istatistikte bileşen anlamına gelen Latince 'factor' (yapan, eden) sözcüğünün birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Sözel Akıcılık (belirli bir kurala göre kelime üretme hızı) ve Sözel Bellek (sözel materyali kaydetme ve hatırlama) kavramlarıyla sıklıkla karıştırılır; sözel faktör bu becerilerin tamamını kapsayan üst düzey gizil yapıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Gizil Değişken
Gizil Değişken
Latent Variable
Doğrudan ölçülemeyen ancak gözlemlenebilir göstergeler arasındaki ortak varyans aracılığıyla istatistiksel olarak çıkarsanan soyut yapı.
İncele
Faktör Analizi
Faktör Analizi
Factor Analysis
Gözlenen çok sayıda birbiriyle ilişkili değişkeni, aralarındaki ortak varyansı temel alarak daha az sayıda gizli ve soyut değişkene (faktöre) indirgeyen çok değişkenli bir istatistiksel yöntem.
İncele
Çoklu Zeka Kuramı
Çoklu Zeka Kuramı
Multiple-intelligences Theory
Zekanın tek bir genel faktörle (g) açıklanamayacağını, aksine dilsel, müziksel, kinestetik ve sosyal dahil olmak üzere sekiz bağımsız kategoriden meydana geldiğini öne süren bilişsel model.
İncele