T-U İlişkisi
R→S Relationship
Tanım
Bir organizmanın gösterdiği belirli bir tepkinin, çevrede pekiştirme veya kaçınma gibi spesifik bir uyarıcı değişikliği üretme sürecini tanımlayan davranışsal ilişki.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir güvercinin mandala gagalaması (Tepki) sonucunda önüne yiyecek pelletinin düşmesi (Uyarıcı/Sonuç) tipik bir T-U ilişkisidir. Benzer şekilde, bir çocuğun ödevini bitirdiğinde (Tepki) tablet oynama izni alması (Uyarıcı) bu mekanizmanın günlük hayattaki karşılığıdır.
Derin Analiz
Operant koşullama paradigmasının temel yapı taşını oluşturur. Klasik koşullamadaki U-T (Uyarıcı-Tepki) bağının aksine, bu formülasyon organizmanın aktif eyleminin çevre üzerindeki ikincil etkisini inceler. Thorndike'ın Etki Yasası ve Skinner'ın edimsel koşullama çalışmaları ekseninde, organizmanın davranışı ile bu davranışın ardından gelen sonuç arasındaki olasılıksal bağıntıyı inceler. Modern davranış analizinde, 'R→O' (Response-Outcome / Tepki-Sonuç) ilişkisiyle eşanlamlı kullanılmakta olup, davranışın gelecekteki olasılığını belirleyen en kritik dinamiktir.
Etimoloji
İngilizce 'Response' (Tepki) ve 'Stimulus' (Uyarıcı) kelimelerinin baş harflerinden ve yönsel ok işaretinden türetilmiştir; davranışçı psikoloji terminolojisinde nedensellik bağını ifade eder.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Edimsel Koşullama
Edimsel Koşullama
Operant Conditioning
Bir davranışın ardından gelen sonuçların (ödül veya ceza), o davranışın ileride tekrarlanma olasılığını artırması veya azaltması sürecidir.
İncele
Pekiştirme
Pekiştirme
Reinforcement
Edimsel koşullamada bir davranışın sıklığını veya ortaya çıkma olasılığını artıran bağımlı ilişki, süreç ve uygulama.
İncele
Etki Yasası
Etki Yasası
Effect Law / Law Of Effect
🔹 1. (effect law): Tatmin edici sonuçlarla izlenen davranışların tekrarlanma olasılığının arttığını, rahatsız edici sonuçlarla izlenenlerin ise azaldığını öne süren temel öğrenme ilkesi. 🔹 2. (law of effect): Bir davranışın ardından gelen sonuçların, o davranışın gelecekte tekrarlanma olasılığını belirlediğini savunan temel öğrenme ilkesi.
İncele