Temel Güvensizlik
Basic Mistrust
Tanım
Erik Erikson'ın psikososyal gelişim kuramının ilk evresinde, bebek ile bakım veren arasındaki tutarsız veya ihmalkar etkileşim sonucunda gelişen dünyayı tehditkâr ve öngörülemez olarak algılama eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
11 aylık bir bebeğin ağladığında bakım veren tarafından sürekli olarak uzun süreler boyunca göz ardı edilmesi, bebeğin çevresindeki kişilerin ihtiyaçlarını karşılayacağı yönünde bir içsel model (internal working model) geliştirememesine ve ilerleyen yaşlarda yakın ilişkilerde derin bir terk edilme korkusu yaşamasına neden olur.
Derin Analiz
Erikson'ın Epigenetik İlkesi çerçevesinde, yaşamın ilk yılında ortaya çıkan 'Temel Güven'e karşı 'Temel Güvensizlik' ikileminin olumsuz kutbudur. Bu evrede, bebeğin temel fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarının düzenli ve şefkatli bir şekilde karşılanmaması, çocuğun içsel ve dışsal dünyaya karşı kalıcı bir şüphe, kaygı ve paranoya zeminli bir tutum geliştirmesine yol açar. Nörobiyolojik düzeyde, bu erken dönem kronik stres maruziyeti, amigdalanın hiperaktivitesine ve hipokampal gelişimde aksamalara neden olarak bireyin ileriki yaşamındaki stres yanıt sistemini (HPA aksı) olumsuz etkiler.
Etimoloji
İngilizce 'basic' (Temel, kökensel - Latince 'basis') ve 'mistrust' (Güvensizlik, şüphe - Eski İngilizce 'trēowð' türevi) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Güvensiz Bağlanma (Insecure Attachment) ile sıklıkla karıştırılır; bağlanma stilleri ilişkisel dinamikleri tanımlarken, temel güvensizlik Eriksonyen kuramda daha geniş bir kişilik eğilimi ve dünya algısını ifade eder.