Tiyoksanten
Thioxanthene
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Tedaviye dirençli şizofreni tanısıyla takip edilen bir hastada, diğer antipsikotiklerle yeterli klinik yanıt alınamaması veya yan etki intoleransı gelişmesi üzerine, tiyoksanten sınıfından tiyotiksen (thiothixene) tedavisine başlanmış; hastanın psikotik tablosunda düzelme gözlenirken yakın ekstrapiramidal yan etki takibi için antiparkinsonian ajan eklenmiştir.
Derin Analiz
Tiyoksanten türevleri, farmakolojik olarak santral sinir sistemindeki dopamin (özellikle D2) reseptörlerine bağlanarak antagonistik etki gösterir. Moleküler çekirdeğindeki oksijen atomunun kükürt ile yer değiştirmesi, fenotiyazin iskeletine kıyasla lipofilik profili ve reseptör afinitesini modifiye eder. Klinik pratikte şizofreni ve diğer psikotik bozuklukların tedavisinde tipik antipsikotik olarak konumlanırlar. Farmakodinamik profilleri gereği, kardiyovasküler etkiler, antikolinerjik yan etkiler ve dopamin blokajına bağlı ekstrapiramidal semptomlar (akatazi, parkinsonizm, diskinezi) tetikleme potansiyelleri yüksektir. Günümüzde birinci basamakta yerlerini atipik antipsikotiklere bırakmış ols درمان (tedavi) protokollerinde seçici vakalarda kullanılmaktadırlar.
Etimoloji
Fransızca 'thioten' türevi; Yunanca 'theion' (kükürt) ve 'xanthes' (sarı/ksanten türevi halkalı yapı) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Fenotiyazinler ile karıştırılabilir; aralarındaki temel kimyasal fark, trisiklik yapının ortadaki halkasında azot yerine kükürt bulunmasıdır. Atipik antipsikotiklerle karıştırılmamalıdır çünkü tiyoksantenler tipik (birinci nesil) antipsikotik sınıfına dahildir.
Keşfetmeye Devam Edin
Fenotiyazin
Fenotiyazin
Phenothiazine
Şizofreni, akut mani ve psikotik ajitasyon tedavisinde kullanılan, kökeni 1950'li yıllara dayanan birinci nesil (konvansiyonel) antipsikotik ilaç grubu.
İncele
Ekstrapiramidal Semptomlar
Ekstrapiramidal Semptomlar
Extrapyramidal Symptoms (EPS)
Genellikle antipsikotik ilaçların yan etkisi olarak ortaya çıkan; kas sertliği, istem dışı hareketler, tremor ve motor huzursuzluk gibi ekstrapiramidal sistem disfonksiyonuna bağlı gelişen klinik bulgular kümesidir.
İncele