Tutuma Aykırı Davranış
Counterattitudinal Behavior
Tanım
Bir bireyin sahip olduğu tutum, inanç veya değer sistemleriyle çelişen ya da tutarsızlık gösteren eylemlerde bulunması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Çevre kirliliği konusunda aşırı hassasiyete ve karbon ayak izini azaltma yönünde güçlü çevreci tutumlara sahip bir bireyin, ekonomik zorunluluklar nedeniyle çalıştığı şirkette çevreye zarar veren endüstriyel atık politikasını savunan bir sunum yapması ve bu projeyi aktif olarak desteklemesi.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji literatüründe, özellikle bilişsel çelişki (cognitive dissonance) teorisinin ampirik temellerini oluşturan kritik bir kavramdır. Bireyin kendi içsel kanaatleriyle ters düşen bir eylemi gerçekleştirilmesi, psikolojik bir gerilim üretir. Bu durum, Festinger ve Carlsmith'in klasik uyaran-gerekçelendirme paradigmalarında incelenmiş; eğer kişinin bu davranışı sergilemek için dışsal bir gerekçesi (örneğin maddi ödül veya baskı) yetersizse, bireyin tutumunu sergilediği davranışa uyumlu olacak şekilde değiştirdiği gözlemlenmiştir. Nöral düzeyde, bu uyumsuzluk anterior singulat korteks ve insula gibi bilişsel çatışma ve homeostatik izleme devrelerini aktive eder.
Etimoloji
İngilizce 'counter-' (karşı, zıt) kökünün Latince 'attitudo' (duruş, konum, zihinsel eğilim) ve 'behavior' (davranış, eylem) terimleriyle birleşmesinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Proattitudinal behavior (tutuma uygun davranış) ile karıştırılır; proattitudinal davranış bireyin mevcut tutumlarıyla tam bir uyum içindeyken, counterattitudinal davranış doğrudan bir çelişki barındırır.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Çelişki
Cognitive Dissonance
Bilişsel sistemdeki iki veya daha fazla inanç, tutum veya davranış arasında tutarsızlık olduğunda ortaya çıkan ve bireyde güçlü bir motivasyonel gerilim yaratan hoş olmayan psikolojik durum.
Tutum-davranış Tutarlılığı
Attitude–behavior Consistency
Bir nesneye, kişiye veya duruma yönelik geliştirilen tutumun, o nesneye karşı sergilenen gözlenebilir davranışla örtüşme derecesi.