Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Vekaleten Münchausen Sendromu

Münchausen Syndrome By Proxy (MSP)

Tanım

Bakım veren bireyin, ilgi, sempati ve takdir toplamak amacıyla bakımından sorumlu olduğu kişide (genellikle çocukta) kasıtlı olarak hastalık semptomları uydurması veya fiziksel rahatsızlık yaratması ile karakterize klinik tablo.

Örnek Vaka / Uygulama

Yedi yaşındaki bir çocuk, sürekli açıklanamayan gastrointestinal kanama ve şiddetli halsizlik şikayetleriyle defalarca hastaneye yatırılır. Yapılan kapsamlı tetkiklerde hiçbir organik patoloji bulunamaz. Psikiyatri konsültasyonunda, annenin çocuğun intravenöz hatlarına kendi kanını veya dışkı maddelerini enjekte ettiği gizli kamera kayıtlarıyla belgelenir. Anne, personelin takdirini kazanmak için günlerce hastane odasında nöbet tuttuğunu ifade eder.

Derin Analiz

DSM-5 sınıflandırmasında 'Başkasınınına Atfedilen Yapay Bozukluk' (Factitious Disorder Imposed on Another) olarak yer alan bu patoloji, klasik yapay bozukluktan farklı olarak aldatma eyleminin fail ile hasta arasında ayrışmasını gerektirir. Fail (genellikle anne), çocuğun tıbbi tetkiklere ve müdahalelere maruz kalmasını sağlayarak dolaylı yoldan 'hasta rolü' üstlenir ve çevresinden olağanüstü fedakar ebeveyn övgüsü toplar. Nörobiyolojik ve psikodinamik açıdan bu durum, erken dönem bağlanma travmaları, aşırı derecede bozulmuş kimlik algısı, patolojik onay arayışı ve tıbbi otoriteyle kurulan sağlıksız, bağımlı ilişki örüntüleriyle beslenir. Tanı süreci, çocuk istismarının en karmaşık ve tespit edilmesi en güç formlarından birini temsil eder çünkü fail, tıbbi personeli manipüle etme konusunda olağanüstü bir beceri sergiler.

Etimoloji

Alman subay ve macera yazarı Baron von Münchausen'in (gerçek dışı ve abartılı hikayeleriyle tanınan figür) soyadından türetilmiştir; 'proxy' kelimesi ise Latince 'procurare' (vekalet etmek, başkası adına hareket etmek) kökenine dayanır.

Karıştırmayın

Münchausen sendromu (hastalığın kendi üzerinde yaratılması), somatizasyon bozukluğu (gerçek fiziksel semptomların psikolojik kökenli olması) ve simülasyon (mali kazanç veya sorumluluktan kaçınma gibi dışsal motivasyonlarla hastalık uydurma).