Yalancı Gerilik
Pseudoretardation
Tanım
Doğuştan gelen etmenler yerine; maternal yoksunluk, ağır duygusal travmalar veya kültürel yoksunluk gibi çevresel ve psikolojik koşullardan kaynaklanan yavaş zihinsel gelişim durumunu tanımlayan tarihsel ve günümüzde hakaret niteliği taşıdığı kabul edilen terim.
Örnek Vaka / Uygulama
Yedi yaşındaki bir çocuk, erken çocukluk döneminde aşırı derecede ihmal edildiği, sözel ve bilişsel uyaranlardan mahrum bırakıldığı bir kurum bakımında büyümüştür. Okula başladığında uygulanan zeka testlerinde skorları hafif düzeyde zihinsel gerilik sınırlarında çıkmış, ancak klinik gözlemler bu tablonun organik bir beyin hasarından ziyade ağır çevresel uyaran yoksunluğundan kaynaklandığını göstermiştir.
Derin Analiz
Psikometrik değerlendirmelerde düşük IQ skorlarıyla kendini gösteren ancak etiyolojisinde nörolojik veya genetik bir bozukluk barındırmayan bu durum, gelişimsel psikopatoloji ve klinik psikolojide çevresel yoksunluğun bilişsel kapasite üzerindeki yıkıcı etkilerini inceleyen bir olgudur. Tarihsel olarak hafif düzeyde zihinsel gelişimsel bozukluk ile karıştırılan bu tablo, bireyin maruz kaldığı kronik duygusal ve uyarıcı eksikliği (aternal yoksunluk, kronik ihmal) nedeniyle potansiyelini bilişsel testlere yansıtamaması halidir. Günümüz DSM-5-TR nosolojisinde bu terim kullanılmamakta; bunun yerine olgunlaşma geriliğini, çevresel etkileri ve nörogelişimsel bozuklukların ayırıcı tanısını daha doğru parametrelerle ele alan ekol benimsenmiştir. Terimin kendisi, tanısal yanıltıcılığı ('misnomer') ve eğitsel müdahalelere rağmen her zaman tersine çevrilemeyen kalıcı performans düşüklükleri yaratabilmesi nedeniyle klinik literatürden büyük ölçüde dışlanmıştır.
Etimoloji
Yunanca 'pseudes' [yalancı, yanıltıcı] + Latince 'retardare' [geciktirmek, geride bırakmak] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Hafif Düzeyde Zihinsel Gelişimsel Bozukluk (organik/konjenital temelli olmasıyla ayrılır) ve Öğrenme Güçlüğü (özgül bir akademik beceri alanı bozukluğudur, genel bir uyaran eksikliği tablosu değildir).
Keşfetmeye Devam Edin
Maternal Yoksunluk
Maternal Yoksunluk
Maternal Deprivation
Bir bebeğin veya küçük çocuğun, annesi ya da birincil bakım vericisi tarafından ihmal edilmesi, erken yaşta kaybedilmesi veya yetersiz bakım görmesi nedeniyle erken dönem gelişiminin olumsuz etkilenmesi durumu.
İncele
Çevresel Yoksunluk
Çevresel Yoksunluk
Environmental Deprivation
Bireyin entelektüel ve davranışsal gelişimini tetikleyecek eğitimsel, rekreasyonel ve sosyal koşullardan yoksun bırakılması durumu.
İncele