Alkol İntoksikasyon Deliryumu
Alcohol İntoxication Delirium
Tanım
Yoğun alkol tüketimini takiben kısa süre içinde ortaya çıkan, bilinç bulanıklığı, dikkat bozukluğu ve belirgin bilişsel yetersizliklerle karakterize, geri döndürülebilir organik beyin sendromu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek miktarda alkol aldıktan sonra acil servise getirilen 45 yaşındaki bir erkek hasta, nerede olduğunu bilmemekte, günün hangi saatte olduğunu söyleyememekte, kendisine sorulan sorulara alakasız yanıtlar vermekte ve odadaki hayali nesnelerden korkarak ajite davranışlar sergilemektedir. Yapılan tıbbi değerlendirmede bu tablonun basit bir alkol sarhoşluğundan öte, akut bir deliryum tablosu olduğu saptanmıştır.
Derin Analiz
Alkol intoksikasyon deliryumu, santral sinir sisteminin ani ve aşırı düzeyde alkole maruz kalmasıyla ortaya çıkan akut bir nöropsikiyatrik tablodur. Genellikle GABAerjik sistemin aşırı uyarılması ve buna ikincil olarak gelişen glutamaterjik (NMDA reseptör) blokajın akut dengesizliği ile ilişkilendirilir. Klinik tabloda, hastanın çevreye uyum yeteneğinin bozulması, dikkati odaklayamaması, sürdürememesi veya başka yöne çevirememesi (bilinç düzeyi dalgalanmaları), bellek kusurları ve algı bozuklukları (illüzyonlar veya halüsinasyonlar) ön plandadır. DSM-5-TR sınıflandırmasında alkol kaynaklı ruhsal bozukluklar kapsamında değerlendirilen bu sendrom, sıradan bir alkol zehirlenmesinden (intoksikasyon) çok daha derin bir kognitif ve bilinçsel yıkım tablosu sunar. Semptomların geçici ve reversibl olması, altta yatan metabolik ve nörofizyolojik homeostazın yeniden sağlanmasıyla doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
Latince 'alcohol' (arapça el-kuhul) + 'intoxicare' (zehirlemek, zehirli duruma getirmek) ve Latince 'delirare' (saban izinden çıkmak, zihinsel olarak sapmak) sözcüklerinin bileşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Alkol yoksunluğu deliryumu (delirium tremens) ile sıklıkla karıştırılır; alkol intoksikasyon deliryumu yoğun alım sırasındayken veya hemen sonrasında gelişirken, delirium tremens alkolün kesilmesinden veya miktarının hızla azaltılmasından sonra ortaya çıkar.