Madde İntoksikasyon Deliryumu
Substance İntoxication Delirium
Tanım
Yoğun psikoaktif madde kullanımını takiben saatler veya günler içinde gelişen, dikkat, bilinç ve bilişsel işlevlerde dalgalanmalarla karakterize geri dönüşümlü organik beyin sendromu.
Örnek Vaka / Uygulama
Acil servise getirilen 28 yaşındaki bir erkek hasta, son 24 saat içinde aşırı miktarda sentetik uyarıcı (amfetamin türevi) kullandıktan sonra etrafındakileri tanıyamama, nerede olduğunu bilememe ve halüsinasyonlar görme şikayetleriyle değerlendirilmektedir. Hasta kendisine yöneltilen sorulara odaklanamamakta, dikkati aniden dağılmakta ve yakın geçmişe dair bellek boşlukları yaşamaktadır. Semptomların madde alımını takip eden saatlerde ani bir şekilde başlamış olması ve tıbbi müdahale ile detoksifikasyon sürecinde gerileme göstermesi Madde İntoksikasyon Deliryumu tanısını doğrular.
Derin Analiz
Nörobiyolojik düzlemde, bu tablo serebral korteksin ve retiküler aktive edici sistemin (RAS) akut toksik ajanlar tarafından baskılanması veya aşırı uyarılması sonucu ortaya çıkar. Nörotransmitter dengesizliği—özellikle dopaminerjik, serotonerjik ve kolinerjik yollardaki ani bozulmalar—bilişsel bütünlüğün çözülmesine yol açar. DSM-5 ve DSM-5-TR sınıflandırmalarında 'Madde/İlaç Kaybı ya da Kullanımı ile İlişkili Bozukluklar' kapsamında, spesifik bir maddenin doğrudan fizyolojik etkisine bağlı olarak gelişen organik bir deliryum alt tipi olarak ele alınır. Klinik değerlendirmede, saf intoksikasyon tablosundan ayırt edici özelliği, bilişsel kusurların (bellek yitimi, dezoryantasyon, algı bozuklukları) madde dozunun olağan etkilerinin çok ötesinde bir şiddette ve yönelim bozukluğuyla seyretmesidir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Saf Madde İntoksikasyonu ile karıştırılır; saf intoksikasyonda bilinç bulanıklığı ve bilişsel yıkım tablonun merkezinde yer almazken, deliryumda ağır dikkat kayıpları ve yönelim bozukluğu şarttır. Ayrıca Şizofreni veya diğer primer psikotik bozukluklardan, semptomların doğrudan bir maddenin fizyolojik etkisine bağlı olması ve madde atılımıyla düzelmesiyle ayrılır.
Keşfetmeye Devam Edin
Deliryum
Deliryum
Delirium
Dikkat, bilinç ve bilişsel işlevlerde ani bir başlangıç gösteren, gün içinde dalgalanmalarla seyreden akut nörobilişsel bozukluk tablosu.
İncele
Madde İntoksikasyonu
Madde İntoksikasyonu
Substance İntoxication
Belirli bir psikoaktif maddenin yakın zamanda alınmasına bağlı olarak ortaya çıkan, geri dönüşümlü, klinik açıdan belirgin davranışsal, psikolojik veya fizyolojik değişikliklerle karakterize geçici sendrom.
İncele
Bilişsel Bozukluk
Bilişsel Bozukluk
Cognitive Disorder
Yürütücü işlevlerin, bilgi işleme hızının, belleğin ve algısal süreçlerin kalıcı veya geçici olarak bozulmasıyla karakterize klinik durum.
İncele