Aracılı Genelleme
Mediated Generalization
Tanım
Koşullu tepkinin, orijinal uyarıcıdan belirgin şekilde farklı olan ancak onunla dolaylı birbağlantı veya ortak payda taşıyan yeni bir uyarıcı tarafından tetiklendiği uyarıcı genellemesi türü.
Örnek Vaka / Uygulama
Geçmişte köpek saldırısına uğramış bir birey, sadece köpek gördüğünde değil, 'köpek' kelimesini duyduğunda veya okuduğunda da yoğun bir kaygı (fobik tepki) yaşamaya başlar; zira kelime, zihinsel olarak canlıyı temsil eden bir aracı işlevi görür.
Derin Analiz
Aracılı genelleme, klasik ve edimsel koşullama süreçlerinde bilişsel ve semantik ağların rolünü inceleyen temel bir öğrenme mekanizmasıdır. Organizma, fiziksel olarak birbirine benzemeyen iki uyarıcıyı aradaki bilişsel veya dilsel bir köprü (aracı) üzerinden eşler. Örneğin, zil sesi ile kelime arasındaki bağ, ortak bir anlamsal ağ (semantik ağ) veya dolaylı bir uyarıcı eşdeğerliği üzerinden kurulur. Nöral düzeyde, hipokampal ve kortikal devrelerin bellek izlerini ilişkilendirmesiyle şekillenir; burada ön beyin yapıları ve dil merkezleri (örneğin Wernicke ve Broca alanları) uyarıcılar arası dolaylı transferi kolaylaştırır.
Etimoloji
Latince 'mediatus' (araya giren, ortadaki) ve İngilizce 'generalization' (genelleme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Doğrudan uyarıcı genellemesi ile karıştırılır; doğrudan genellemede fiziksel benzerlik (örneğin yüksek tonlu zil ile alçak tonlu zil) esasken, aracılı genellemede fiziksel özellikler farklıdır ancak aradaki semantik veya kavramsal bir bağ üzerinden tepki transfer edilir.