Aşırı Değerli Düşünce
Overvalued İdea
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Kendi küçük işletmesinde çalışan bir yöneticinin, şirketin kendisi olmadan bir gün bile ayakta kalamayacağına dair derin bir inanç beslemesi. Bu kişi, hafta sonu tatillerinde dahi ofise gelip çalışanları denetler, en küçük kararları bile kendisi onaylar. Bir arkadaşı ona 'Biraz dinlenmelisin, şirket sensiz de yürür' dediğinde bunu şiddetle reddeder, hafifçe savunmaya geçer ancak sanrılardaki gibi hezeyanlı bir kopuş yaşamaz; sadece bu düşünce onun tüm kimliğini ve zamanını rehin almıştır.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve psikopatoloji bağlamında aşırı değerli düşünce, nörotik süreçler ile psikotik sanrılar (delüzyon) arasında bir ara form olarak konumlanır. Birey bu düşüncenin doğruluğunu mutlak bir dogma olarak savunmaz; mantıksal sorgulamaya tamamen kapalı değildir ancak inancın duygusal yükü ve davranışsal yönelimi son derece baskındır. Psikanalitik ve bilişsel perspektiften bakıldığında, bu düşüncelerin temelinde bilinçdışı savunma mekanizmaları yatar. Bireyin bastırılmış yetersizlik hisleri, terk edilme korkuları veya narsistik yaralanmaları, bu inancın (örneğin 'bir kurumda vazgeçilmez olduğum' hissi) bilinç düzeyinde yüceltilmesiyle telafi edilir. Terapötik süreçte bu bilinçdışı motivasyon gün ışığına çıkarıldığında, inancın patolojik rijitliği kırılır ve işlevsellik kaybı azalır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Sanrı (Delüzyon) ile sıklıkla karıştırılır. Sanrılarda inanç katıdır, mantıksal kanıtlardan etkilenmez ve gerçeği değerlendirme yetisi bozulmuştur. Aşırı değerli düşüncede ise inanç esnektir, dış dünyadan gelen geri bildirimlerle kısmen esneyebilir ve kişi gerçeği tamamen yadsımaz.
Keşfetmeye Devam Edin
Sanrı
Sanrı
Delusion
Kişinin kültürünün veya alt kültürünün ortak inanç sistemiyle bağdaşmayan, aksine somut ve rasyonel kanıtlar bulunmasına rağmen sarsılmaz bir inançla sürdürülen sabit yanlış inanıştır.
İncele
Bilişsel Çarpıtma
Bilişsel Çarpıtma
Cognitive Distortion
Bireyin gerçekliği hatalı, abartılı veya irrasyonel biçimde algılamasına yol açan kusurlu düşünce kalıplarıdır.
İncele
Rijitlik
Rijitlik
Rigidity
Fiziksel, bilişsel veya kişilik düzeyinde değişime karşı direnç gösterme, esneklik yoksunluğu ve aynı kalıpları tekrarlama eğilimi.
İncele