Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Başarısızlık Korkusu

Fear Of Failure

Tanım

Kişinin gerek kendi koyduğu gerekse başkaları tarafından dayatılan standartları karşılayamayacağına dair deneyimlediği sürekli ve irrasyonel kaygı durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek lisans tezini sürekli 'kusursuzlaştırarak' teslim tarihini beş kez erteleyen ve her defasında danışmanının eleştireceğinden korkup panik atak geçiren bir öğrencinin sergilediği kaçıngan davranış kalıbı.

Derin Analiz

Başarısızlık korkusu, bireyin öz-değerini doğrudan performans çıktılarıyla eşitlediği bilişsel bir çarpıtmanın ürünüdür. Klinik olarak incelendiğinde, bu durum genellikle adaptif olmayan mükemmeliyetçilik ve 'sindirim sistemi' veya 'kaçış' tepkilerini tetikleyen kronik bir tehdit algısıyla karakterizedir. Amigdala'nın aşırı uyarılması sonucu prefrontal korteksin üst düzey yönetici işlevleri baskılanır; bu da kişiyi ya tamamen felç eder (eylemsizlik) ya da yıkıcı bir aşırı telafi mekanizmasına (hiper-performans) iter. Yeme bozuklukları, sosyal anksiyete ve yaygın anksiyete bozukluğu gibi tablolarda sürdürücü bir faktör olarak sıklıkla karşımıza çıkar.

Etimoloji

İngilizce 'fear' (Eski İngilizce 'fǣr' - ani tehlike, pusu) ve 'failure' (Latince 'fallere' - aldatmak, yanıltmak, hayal kırıklığına uğratmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Başarı korkusu (fear of success) ile karıştırılır; başarı korkusu kişinin elde edeceği gücün veya sosyal beklentilerin getireceği yükten korkmasıyken, başarısızlık korkusu yetersiz bulunma ve değer kaybetme endişesidir.