Blok Örnekleme
Block Sampling
Tanım
Çok aşamalı araştırmalarda, evrenin eşit büyüklükteki bloklara bölünerek önce bu blokların, ardından her blok içindeki birimlerin rastgele seçildiği olasılıklı örnekleme yöntemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Türkiye'deki üniversite öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeylerini incelemek isteyen bir araştırmacı, her birinde tam olarak 500 öğrenci bulunan 100 farklı akademik fakülte bloğu oluşturur. İlk aşamada bu 100 bloktan tesadüfi olarak 10 blok seçer, ikinci aşamada ise seçilen bu 10 fakültenin her birinden rastgele seçtiği 50'şer öğrenciyle görüşerek toplam 500 kişilik temsil gücü yüksek bir örneklem elde eder.
Derin Analiz
Blok örnekleme, özellikle geniş coğrafi alanlara yayılmış ya da büyük veri kümelerine sahip popülasyonlarda maliyeti ve zamanı optimize etmek için tasarlanmış çok aşamalı bir istatistiksel prosedürdür. Temel mekanizma, hedef popülasyonun yaklaşık olarak aynı sayıda hedef birim barındıran alt kümelere (bloklara) ayrılmasıyla başlar. İlk aşamada bu bloklardan rastgele bir alt küme seçilir; ikinci aşamada ise seçilen bu blokların içinden yine rastgele bireyler veya birimler örnekleme dahil edilir. Bu hiyerarşik iki aşamalı rastgele seçim süreci, ilk evrenin varyans yapısının ve temel karakteristik özelliklerinin nihai örneklemde yüksek bir temsil gücüyle yansıtılmasını garanti eder. Küme örneklemesine (cluster sampling) benzemekle birlikte, blokların içerdiği hedef birim sayılarının eşitlenmesi ve ikinci aşamadaki rastgelelik mekanizmasıyla metodolojik olarak ayrışır.
Etimoloji
İngilizce 'block' (blok, küme, kitle) ve 'sampling' (örneklem seçimi, örnekleme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. İstatistiksel literatürde evrenin homojen ya da heterojen alt gruplara bölünmesi mantığına dayanır.
Karıştırmayın
Küme örneklemesi (cluster sampling) ile sıkça karıştırılır; küme örneklemesinde kümeler doğal ve genellikle düzensiz büyüklüklere sahipken, blok örneklemede bloklar önceden eşit hedef birim sayılarına göre yapılandırılır.