Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Bupropion

Bupropion

Tanım

Dopamin ve norepinefrin geri alımını inhibe eden, majör depresyon ve sigara bırakma tedavisinde kullanılan atipik bir aminoketon antidepresandır.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik pratikte, 42 yaşında majör depresif bozukluk ve kronik yorgunluk semptomları gösteren bir danışana SSRI grubu ilaç başlanmış, ancak ilaç yeterli enerji artışı sağlamamış ve cinsel yan etkilere yol açmıştır. Psikiyatrist, bupropion ekleyerek (veya monoterapiye geçerek) hem dopaminerjik aktiviteyi artırmayı hem de hastanın motivasyon ve anhedoni (zevk alamama) belirtilerini hedeflemeyi amaçlamıştır. Aynı molekül, zamanlı olarak sigarayı bırakmak isteyen hastada nikotin yoksunluk krizlerini baskılamak için adjuvan tedavi olarak protokole dahil edilmiştir.

Derin Analiz

Bupropion, diğer klasik antidepresan sınıflarından (SSRI veya SNRI gibi) farklı olarak, temel nörokimyasal mekanizmasını serotonin üzerinden değil, öncelikli olarak dopamin (DA) ve norepinefrin (NE) transporterlarının zayıf ila orta şiddetli blokajı yoluyla gösterir. Bu farmakolojik profil, ilacın sedasyon, kilo alımı veya cinsel işlev bozukluğu gibi tipik SSRI yan etkilerinden kaçınmasını sağlar. Klinik pratikte, tedaviye dirençli depresyon vakalarında augmentasyon (güçlendirme) stratejisi olarak veya nikotin bağımlılığının yönetiminde mezolimbik ödül yolağındaki dopaminerjik tonusu regüle ederek nikotinik asetilkolin reseptörlerini antagonize etmek suretiyle işlev görür. Nörobiyolojik düzeyde sinaptik aralıktaki monoamin konsantrasyonunu artırırken, konvülsiyon eşiğini düşürme potansiyeli nedeniyle yüksek dozlarda dikkatli yönetilmesi gereken farmakoterapötik bir ajandır.

Etimoloji

Kimyasal formülasyon isimlendirmesinden türetilmiş olup, 'butyl-' (bütil grubu) ve 'propiophenone' (propiyofenon türevi) yapısal bileşenlerinin birleştirilmesiyle oluşturulmuş organik bileşik adıdır.

Karıştırmayın

Seçici Serotonin Geri Alım İnhibitörleri (SSRI) ile karıştırılır; ancak SSRI'lar serotonerjik sistemi bloke ederken, bupropion dopamin ve norepinefrin üzerinde spesifiktir ve cinsel yan etki profili çok daha düşüktür.