Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Butorfanol

Butorphanol

Tanım

Kappa opioid reseptörlerinde agonist, mu opioid reseptörlerinde ise parsiyel agonist-antagonist etki gösteren sentetik bir opioid analjeziktir.

Örnek Vaka / Uygulama

Şiddetli migren atakları nedeniyle acil servise başvuran ve oral analjeziklerden yanıt alamayan bir hastaya, hızlı başlangıçlı analjezik etki elde etmek amacıyla intranazal butorfanol uygulanması.

Derin Analiz

Butorfanol, fenilmorfinan serisine ait sentetik bir opioid türevidir. Nörofizyolojik düzeyde, temel olarak spinal ve supraspinal seviyedeki kappa opioid reseptörlerini uyararak analjezi sağlar; aynı zamanda mu reseptörlerindeki parsiyel agonist-antagonist profili sayesinde klasik saf mu agonistlerine kıyasla belirli durumlarda daha düşük solunum depresyonu riski taşır ancak yine de tolerans, fiziksel bağımlılık ve kötüye kullanım potansiyeli barındırır. Klinik pratikte orta ve şiddetli ağrıların, özellikle migren ataklarının tedavisinde ve cerrahi öncesi sedasyonda intravenöz, intramüsküler veya intranazal formülasyonlarla kullanılır. Özellikle nazal sprey formunun kullanım kolaylığı, farmakokinetik emilim hızını artırarak suiistimal ve kimyasal bağımlılık vakalarının rapor edilmesine yol açmıştır.

Etimoloji

Kimyasal isimlendirme kökeni; bütil grubunu ve morfin türevi yapıları simgeleyen morfinan iskeletinin sentezinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Saf mu-opioid agonistleri (örn. morfina, fentanil) ile karıştırılır; temel fark butorfanolün kappa agonist / mu parsiyel antagonist profilidir.