Çıkarımsal Test
İnferential Test
Tanım
Örneklem verilerinden elde edilen bulguların evrene genellenebilirliğini ve hipotezlerin geçerliliğini olasılıksal olarak değerlendiren istatistiksel prosedürlerin bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen bir bilişsel terapi yönteminin kaygı düzeyini düşürüp düşürmediğini test etmek isteyen bir klinik psikolog, deney ve kontrol gruplarından elde ettiği verileri bağımsız örneklemler için t testi (independent samples t-test) ile analiz eder. Elde edilen p < 0.05 değeri, gruplar arasındaki farkın şans eseri ortaya çıkma olasılığının %5'ten az olduğunu göstererek çıkarımsal testin sıfır hipotezini reddetmesini sağlar.
Derin Analiz
Çıkarımsal testler, veri biliminde ve ampirik psikolojide örneklem istatistiklerinden (örneğin aritmetik ortalama) hareketle evren parametreleri (örneğin evren ortalaması) hakkında karar verme mekanizmasıdır. Temel mantığı, gözlenen bir etkinin ya da farkın örnekleme hatasından mı kaynaklandığını yoksa gerçek bir sistematik varyanstan mı doğduğunu null hipotezi ($H_0$) üzerinden sınamaktır. Ki-kare, F testi ve t testi gibi parametrik veya non-parametrik araçlar, belirli dağılım varsayımları altında tip-1 ve tip-2 hata oranlarını kontrol altında tutarak olasılık değerleri (p-value) üretir. Bu testler, evrenin tamamına erişilemeyen durumlarda bilimsel bilginin tümevarımsal güvencesini sağlar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Tanımlayıcı istatistikler (descriptive statistics) ile sıkça karıştırılır. Tanımlayıcı istatistikler yalnızca elde edilen veriyi özetler (ortalama, standart sapma); çıkarımsal testler ise bu verinin ötesine geçerek evren hakkında olasılıksal çıkarımlar ve genellemeler yapar.