Çok Boyutluluk
Multidimensionality
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen bir depresyon ölçeğinin sadece genel bir 'depresyon şiddeti' skoru vermekle kalmayıp, hem somatik (uyku, iştah) hem de duygusal (umutsuzluk, anhedoni) bileşenleri ayrı ayrı ölçebildiğini istatistiksel olarak kanıtlamak.
Derin Analiz
Psikometri, istatistik ve bilişsel bilimlerde bir ölçeğin, testin veya psikolojik yapının tek bir gizil değişkene (latent variable) indirgerinemeyeceğini ifade eder. Klasik test teorisi ve Madde Tepki Kuramı (Item Response Theory) bağlamında, ölçülen aracın homojen olmadığını, aksine katılımcıların farklı bilişsel veya duyuşsal eksenlerde farklı düzeylerde puanlanabileceğini gösterir. Örneğin, zeka veya kişilik gibi geniş kapsamlı yapılar tek bir skora indirgendiğinde bilgi kaybı yaşanır; bu nedenle çok boyutlu faktör analizi (Multidimensional Factor Analysis) gibi gelişmiş istatistiksel modeller kullanılarak bu alt boyutların varyans üzerindeki bağımsız etkileri ayrıştırılır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Tek boyutluluk (unidimensionality) ile karıştırılır; tek boyutluluk tüm maddelerin tek bir ortak yapıyı ölçtüğünü varsayarken, çok boyutluluk birden fazla bağımsız veya ilişkili alt faktörün varlığını savunur.
Keşfetmeye Devam Edin
Faktör Analizi
FA
Çok sayıda gözlenen değişken arasındaki ilişkileri inceleyerek, bu değişkenlerin gerisindeki daha az sayıdaki bağımsız ve ortak potansiyel yapıları (faktörleri) ortaya çıkaran çok değişkenli bir istatistiksel yöntem.
İncele
Gizil Değişken
Latent Variable
Doğrudan ölçülemeyen ancak gözlemlenebilir göstergeler arasındaki ortak varyans aracılığıyla istatistiksel olarak çıkarsanan soyut yapı.
İncele