Çok Boyutluluk
Multidimensionality
Tanım
Tek bir özellik veya nitelikle tam olarak açıklanamayan karmaşık bir yapının, birden fazla bileşen veya boyutu barındırma niteliği.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen bir depresyon ölçeğinin sadece genel bir 'depresyon şiddeti' skoru vermekle kalmayıp, hem somatik (uyku, iştah) hem de duygusal (umutsuzluk, anhedoni) bileşenleri ayrı ayrı ölçebildiğini istatistiksel olarak kanıtlamak.
Derin Analiz
Psikometri, istatistik ve bilişsel bilimlerde bir ölçeğin, testin veya psikolojik yapının tek bir gizil değişkene (latent variable) indirgerinemeyeceğini ifade eder. Klasik test teorisi ve Madde Tepki Kuramı (Item Response Theory) bağlamında, ölçülen aracın homojen olmadığını, aksine katılımcıların farklı bilişsel veya duyuşsal eksenlerde farklı düzeylerde puanlanabileceğini gösterir. Örneğin, zeka veya kişilik gibi geniş kapsamlı yapılar tek bir skora indirgendiğinde bilgi kaybı yaşanır; bu nedenle çok boyutlu faktör analizi (Multidimensional Factor Analysis) gibi gelişmiş istatistiksel modeller kullanılarak bu alt boyutların varyans üzerindeki bağımsız etkileri ayrıştırılır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Tek boyutluluk (unidimensionality) ile karıştırılır; tek boyutluluk tüm maddelerin tek bir ortak yapıyı ölçtüğünü varsayarken, çok boyutluluk birden fazla bağımsız veya ilişkili alt faktörün varlığını savunur.
Keşfetmeye Devam Edin
Faktör Analizi
Faktör Analizi
Factor Analysis
Gözlenen çok sayıda birbiriyle ilişkili değişkeni, aralarındaki ortak varyansı temel alarak daha az sayıda gizli ve soyut değişkene (faktöre) indirgeyen çok değişkenli bir istatistiksel yöntem.
İncele
Gizil Değişken
Gizil Değişken
Latent Variable
Doğrudan ölçülemeyen ancak gözlemlenebilir göstergeler arasındaki ortak varyans aracılığıyla istatistiksel olarak çıkarsanan soyut yapı.
İncele
Yapısal Eşitlik Modellemesi
Yapısal Eşitlik Modellemesi
SEM
Gözlenen değişkenler ile gizil (latent) değişkenler arasındaki karmaşık nedensel ilişkileri aynı anda test etmeye olanak tanıyan, çok değişkenli kapsamlı bir istatistiksel analiz yöntemidir.
İncele