Çok Değişkenli Ortak Varyans Analizi
Multivariate Analysis Of Covariance (MANCOVA)
Tanım
Bir veya daha fazla ortak değişkenin (kovaryatın) etkisini kontrol ederek, birden fazla bağımlı değişken üzerinde gruplar arası anlamlı farklar olup olmadığını inceleyen gelişmiş bir parametrik istatistiksel prosedürdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir eğitim psikoloğu, iki farklı öğretim metodunun (A ve B yöntemi) öğrencilerin problem çözme hızı ve akademik başarı skoru olmak üzere iki ayrı bağımlı değişken üzerindeki etkisini incelemek istemektedir. Ancak öğrencilerin analize başlamadan önceki ön test başarı puanları (kovaryat) gruplar arasında farklılık göstermektedir. Araştırmacı, ön test skorlarının varyansını istatistiksel olarak sabitlemek (kontrol etmek) ve bu faktörün etkisini arındırmak suretiyle iki öğretim yönteminin net etkinliğini test etmek için çok değişkenli ortak varyans analizi (MANCOVA) uygular.
Derin Analiz
MANCOVA, hem ANOVA'nın hem de MANOVA'nın metodolojik bir uzantısıdır. Temel amacı, bağımlı değişkenler arasındaki korelasyon yapısını korurken, araştırmanın dışındaki karıştırıcı veya kontrol edilmesi gereken değişkenlerin (kovaryatların) varyansını hata payından arındırmaktır. Bu sayede, deneysel manipülasyonun veya gruplama değişkeninin birden fazla sonuç üzerindeki saf etkisi daha yüksek bir istatistiksel güç ve hassasiyetle test edilir. Modelin varsayımları arasında çok değişkenli normallik, varyans-kovaryans matrislerinin homojenliği ve kovaryatlar ile bağımlı değişkenler arasında doğrusallık yer alır. Çoklu test yapmanın yarattığı Tip I hata oranını düşürerek analitik bir koruma sağlar.
Etimoloji
Karıştırmayın
ANOVA (tek bir bağımlı değişkeni inceler), MANOVA (kovaryat kontrolü olmaksızın birden fazla bağımlı değişkeni inceler) ve ANCOVA (tek bir bağımlı değişken için kovaryat kontrolü yapar).