Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Çoklu Doğrusal Bağlantı

Multicollinearity

Tanım

Çoklu regresyon analizinde, bağımsız değişkenlerin kendi aralarında yüksek derecede doğrusal ilişki sergilemesi durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir araştırmacının bireylerin gelir düzeyini ve yıllık toplam harcamalarını aynı modelde bağımsız değişken olarak kullanarak tüketim alışkanlıklarını yordamaya çalışması, gelir ile harcama arasındaki doğal yüksek korelasyon nedeniyle çoklu doğrusal bağlantı problemine yol açar.

Derin Analiz

Çoklu doğrusal bağlantı (multicollinearity), ekonometri ve istatistiksel modellemede regresyon katsayılarının tahmin edilmesindeki kararlılığı tehdit eden metodolojik bir sorundur. Gauss-Markov teoreminin varsayımlarından biri olan bağımsızlık ihlal edildiğinde, matris cebirindeki tersinirlik (matrix inversion) problemleri baş gösterir. Kesin çoklu bağlantı (perfect multicollinearity) durumunda tasarım matrisi tam rank değerine ulaşamaz ve varyans-kovaryans matrisi hesaplanamaz. Kusurlu (imperfect) çoklu bağlantıda ise regresyon katsayılarının standart hataları yapay olarak büyür; bu durum t-istatistiklerini düşürerek gerçekte anlamlı olan yordayıcıların modelden yanlışlıkla dışlanmasına (Tip II hatası) yol açar. Tanı için Varyans Enflasyon Faktörü (VIF) ve tolerans değerleri kullanılır.

Etimoloji

Latince 'multi-' (çoklu) + 'collinearis' (birlikte çizgisel/doğrusal doğrultuda olma) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Otokorelasyon (hata terimlerinin birbiriyle ilişkisi) ve endojenlik (bağımsız değişkenin hata terimiyle ilişkisi) ile karıştırılır; ancak çoklu doğrusal bağlantı yalnızca bağımsız değişkenlerin kendi aralarındaki doğrusal bağımlılığı ifade eder.