Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Dışkılama Ve İdrar Yapma Bozuklukları

Elimination Disorder

Tanım

Genellikle çocukluk veya ergenlik döneminde görülen, tıbbi bir duruma veya madde kullanımına bağlı olmaksızın dışkı veya idrar kontrolünün sağlanamamasıyla karakterize klinik bozukluklar grubu.

Örnek Vaka / Uygulama

Yedi yaşındaki bir çocuğun, tıbbi bir enfeksiyon veya nörolojik defisit olmamasına rağmen haftada en az iki kez gündüz veya gece altını ıslatma (enürezis) davranışı sergilemesi ve bu durumun okul performansını ile sosyal akran ilişkilerini olumsuz etkilemesi.

Derin Analiz

DSM-5 sınıflandırmasında çocukluk çağının nörogelişimsel ve yıkıcı bozukluklar kümesiyle yakın ilişkili olan bu kategori, esas olarak 'enürezis' (istem dışı idrar kaçırma) ve 'enkoprezis' (istem dışı dışkı kaçırma) alt tiplerini barındırır. Etyolojisinde gelişimsel gecikmeler, genetik yatkınlıklar, mesane veya bağırsak motilite bozuklukları, tuvalet eğitimi sürecindeki travmatik ebeveyn tutumları ve psikososyal stres etkenleri karmaşık bir etkileşim sunar. Nörobiyolojik düzlemde, uyku sırasında uyarılma eşiğinin anormal yüksekliği (enürezis nokturna için) veya otonom sinir sistemi regülasyonundaki immatüriteler temel mekanizmalar arasında incelenir.

Etimoloji

Latince 'e-' (dışarı, -den/-dan) + 'liminare' (eşik, sınır; limen: eşik) kökünden türetilmiştir; vücuttan eşik dışına atma, uzaklaştırma eylemini ifade eder.

Karıştırmayın

Organik kökenli üriner sistem enfeksiyonları, spina bifida gibi nörojenik mesane durumları ve geçici stres tepkileriyle karıştırılabilir; ayırt edici tanı için semptomların kronikliğine ve nörolojik/tıbbi bulguların yokluğuna bakılır.