Disorganize Gelişim
Disorganized Development
Tanım
Çocuğun ebeveyninden ayrılma veya yeniden birleşme durumlarıyla nasıl baş edeceğini öğrenemediği ve ebeveyne karşı tutarsız, çelişkili tepkiler sergilediği normal bağlanma seyrindeki kesinti.
Örnek Vaka / Uygulama
Üç yaşındaki bir çocuk, annesi odadan çıktığında belirgin bir kaygı sergilemez ancak anne geri döndüğünde ona doğru yönelirken birden yere kapaklanır, duvara bakarak donakalır ve ardından annesini hem itip hem de bacaklarına sarılarak ağlamaya başlar.
Derin Analiz
Disorganize gelişim, özellikle erken çocukluk döneminde bakım veren figürün hem sığınak hem de korku kaynağı olması durumunda ortaya çıkan nörogelişimsel ve psikososyal bir kırılmadır. Bowlby ve Ainsworth'ün bağlanma teorisi çerçevesinde, bebek korku yaratan uyarana karşı organize bir kaçınma ya da yönelme stratejisi geliştiremez; çünkü bu durum evrimsel olarak 'çözümsüz korku' (fear without solution) yaratır. Prefrontal korteks ve amigdala arasındaki regülasyon devrelerinin bu erken dönem kronik stres ve maternal tutarsızlık nedeniyle disfonksiyonel yapılanması, bireyin ilerleyen yaşamında duygu düzenleme becerilerini, kişilerarası sınırları ve stresle başa çıkma mekanizmalarını kökten sarsar. Klinik pratikte, bu durum genellikle çözülmemiş travmaların nesiller arası aktarımının bir sonucu olarak gözlemlenir.
Etimoloji
Latince 'dis-' (ayrılma, bozulma) + 'organum' (araç, organ, sistem) kökünden türetilen 'organizasyon' kelimesinin olumsuz hali ile Eski İngilizce 'wunian' (ikamet etmek, büyümek) kökünden gelen gelişim kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Güvensiz-kaçınmacı bağlanma ve güvensiz-dirençli (ambivalan) bağlanma. Ayırt edici fark: Diğer güvensiz bağlanma stillerinde çocuk tutarlı bir strateji (ya uzak durma ya da aşırı yapışma) geliştirirken, disorganize gelişimde stratejinin tamamen yokluğu ve davranışsal çelişki hakimdir.