Diyalektik İşlemler
Dialectical Operations
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Ergenlik dönemindeki bir bireyin, ailesinin otoriter normları (tez) ile akran grubunun özgürlükçü değerleri (antitez) arasında sıkışıp kalması, ardından bu iki zıt kutbu eleştirel bir süzgeçten geçirerek kendi özgün kimlik felsefesini inşa etmesi (sentez) diyalektik işlemlerin somut bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Diyalektik işlemler, gelişim psikolojisinde evrensel ve sabit evreler varsayımı yerine, bireyin sosyal ve fiziksel çevresiyle girdiği sürekli müzakere, direnç ve uyum döngülerini inceler. Lev Vygotsky ve Klaus Riegel gibi kuramcıların öncülük ettiği bu yaklaşım, insanın sadece pasif bir uyarıcı alıcısı olmadığını, aksine çevresini dönüştürürken kendi bilişsel yapısını da yeniden yapılandıran aktif bir fail olduğunu savunur. Georg Wilhelm Friedrich Hegel'in felsefi diyalektiğinden esinlenen bu model, zihinsel gelişimin zıtlıkların çatışmasından ve bunların daha üst bir düzeyde bütünleşmesinden (sentez) doğduğunu ampirik olarak ele alır.
Etimoloji
Yunanca 'dialektikē' [konuşma, tartışma sanatı, karşılıklı akıl yürütme] ve Latince 'operatio' [çalıştırma, eylem] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kökeni Hegel'in tez-antitez-sentez üçlemesine dayanır.
Karıştırmayın
Piaget'nin dengeleme (equilibration) kavramıyla sıklıkla karıştırılır; ancak dengeleme daha çok bireyin bilişsel içsel dengesini kurmasına odaklanırken, diyalektik işlemler dışsal sosyal çelişkileri ve karşılıklı dönüşümü merkeze alır.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Çelişki
Bilişsel Çelişki
Cognitive Dissonance
Bilişsel sistemdeki iki veya daha fazla inanç, tutum veya davranış arasında tutarsızlık olduğunda ortaya çıkan ve bireyde güçlü bir motivasyonel gerilim yaratan hoş olmayan psikolojik durum.
İncele
Sentez
Sentez
Synthesis
Fiziksel ya da kavramsal olarak farklı unsurların bir araya getirilerek tutarlı bir bütün oluşturulması süreci.
İncele