Dolaylı Sönme
Vicarious Extinction
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Köpek fobisi olan bir danışanın, terapistin veya güvenli bir modelin kafesteki farklı köpeklerle sırayla yaklaşması, sevmesi, beslemesi ve tasma ile yürütmesi süreçlerini herhangi bir olumsuz olay (örn. ısırılma) yaşanmaksızın güvenle gerçekleştirdiğini gözlemlemesi ve bu yolla kendi kaçınma davranışlarının azalması.
Derin Analiz
Dolaylı sönme, sosyal öğrenme kuramı ve gözlemsel öğrenme paradigmalarının klinik psikolojideki en güçlü uygulamalarından biridir. Mekanizma, korku uyandıran bir uyarıcının (örneğin köpek) olumsuz bir pekiştireçle sonuçlanmadığının başka bir birey (model) üzerinden gözlemlenmesine dayanır. Nöral düzeyde, bu süreç amigdala kaynaklı korku devresinin ventromedial prefrontal korteks (vmPFC) ve hipokampal girdiler aracılığıyla yeniden düzenlenmesini ve ketlenmesini içerir. Gözlemci, modelin güvenli davranışını izlerken, kendi hayali veya geçmişte kodlanmış tehdit temsillerini günceller. Bu durum, yalnızca korku uyarılmasında azalma sağlamakla kalmaz, aynı zamanda kaçınma davranışlarının genelleşmiş bir şekilde sönmesini de tetikler.
Etimoloji
Karıştırmayın
Dolaylı edimsel koşullama (vicarious conditioning) ile karıştırılabilir; dolaylı koşullamada modelin korku tepkisi gözlemlenerek yeni bir korku edinilirken, dolaylı sönmede mevcut bir korku ortadan kaldırılır.
Keşfetmeye Devam Edin
Maruz Bırakma Terapisi
Maruz Bırakma Terapisi
Exposure Therapy
Anksiyete bozukluklarının tedavisinde kullanılan; bireyin korkulan uyaranla kontrollü, sistematik ve yinelenen biçimde yüzleştirilmesini amaçlayan kanıt temelli bir davranışçı terapi yöntemidir.
İncele
Sönme
Sönme
Extinction
Klasik veya edimsel koşullanmayla kazanılmış bir davranışın veya tepkinin, pekiştirecin veya koşulsuz uyarıcının sürekli olarak geri çekilmesi sonucunda zamanla zayıflaması ve ortadan kalkması süreci.
İncele
Sosyal Öğrenme Kuramı
Sosyal Öğrenme Kuramı
Social Learning Theory
Bireylerin yeni davranışları, tutumları ve duygusal tepkileri doğrudan deneyim yaşamaksızın, başkalarını gözlemleyerek, taklit ederek ve sosyal etkileşimler yoluyla edindiğini savunan psikolojik kuram.
İncele