Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Falling Out

Falling Out

Tanım

ABD ve Karayipler'e özgü kültüre bağlı bir sendrom olup, ani yere yığılma, baş dönmesi, geçici görme kaybı ve çevreyi algılayıp hareket edememe durumuyla karakterizedir.

Örnek Vaka / Uygulama

Yirmili yaşlarında Afro-Amerikalı bir kadın, yakın bir aile üyesinin ani ölüm haberini aldıktan hemen sonra şiddetli bir baş dönmesi tariflemiş, ardından aniden bilincini kaybetmeden yere yığılmıştır. Çevresindekilerin seslerini duyabildiğini ancak gözleri açık olmasına rağmen hiçbir şey göremediğini ve ayağa kalkmak için çaba sarf etmesine rağmen kaslarını hareket ettiremediğini belirtmiştir. Yaklaşık on beş dakika süren bu tablonun ardından herhangi bir tıbbi müdahaleye gerek kalmaksızın spontan olarak kendiliğinden iyileşmiştir.

Derin Analiz

Falling out, DSM-5 kültürle ilişkili yapı taşları arasında yer alan, özellikle belirli sosyokültürel gruplarda (özellikle güney ABD ve Karayipler'deki Afro-Amerikan nüfus) ortaya çıkan somatizasyon ve dissosiyasyon tablosudur. Klinik olarak konversiyon bozukluğu veya dissosiyatif bozukluklar ile yüksek oranda örtüşmektedir. Birey, yoğun duygusal stres veya kişilerarası çatışmalar sonrasında aniden yere düşer. Fiziksel olarak bilinç yerindedir veya en azından çevredeki işitsel uyaranlar tam olarak algılanmaktadır; ancak hasta gözleri açık olmasına rağmen görme yetisini kaybettiğini ve motor kontrolünün tamamen askıya alındığını (katalepsi benzeri bir hareketsizlik) rapor eder. Nörobiyolojik düzeyde, akut stresörlerin otonom sinir sisteminde yarattığı aşırı uyarılmanın (hyperarousal) ve vagal yanıttaki ani dalgalanmaların bu dissosiyatif bayılma benzeri duruma yol açtığı düşünülmektedir.

Etimoloji

İngilizce 'fall' (düşmek) ve 'out' (dışarı/kaybetmek) fiillerinin birleşiminden oluşan, özellikle Afro-Amerikan ve Karayip kültürel folklorunda aniden yere yığılma durumunu betimleyen somatik bir deyim.

Karıştırmayın

Senkop (bayılma) ve epilepsi (nöbet geçirme) durumlarından temel farkı, bilinç kaybının tam olmaması, hastanın etraftaki sesleri duyabilmesi ve EEG bulgularının tamamen normal olmasıdır. Ayrıca vazovagal senkoptan farklı olarak gözlerin açık kalması ve motor hareket kısıtlılığının dissosiyatif bir kökene dayanmasıyla ayrışır.