Fisher En Küçük Önemli Fark Testi
Fisher Least Significant Difference Test
Tanım
Tek yönlü varyans analizinde (ANOVA) F testi anlamlı çıktıktan sonra, hangi grup ortalamalarının birbirinden farklı olduğunu ikili karşılaştırmalarla belirlemek için kullanılan istatistiksel prosedür.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik psikolog, üç farklı terapi yönteminin (Bilişsel Davranışçı, Psikodinamik ve EMDR) anksiyete skorları üzerindeki etkisini incelemektedir. ANOVA sonucunda F değeri istatistiksel olarak anlamlı bulunur. Bunun üzerine araştırmacı, hangi terapinin diğerine üstün olduğunu ikili olarak görmek için Fisher LSD testini uygular ve Bilişsel Davranışçı Terapi ile Psikodinamik Terapi ortalamaları arasındaki farkın hesaplanan LSD eşik değerini aştığını saptar.
Derin Analiz
Fisher En Küçük Önemli Fark (LSD) testi, klasik ANOVA modelinde en az bir grup ortalamasının diğerinden farklı olduğu global olarak kanıtlandıktan sonra devreye giren post-hoc (karşılaştırma sonrası) bir yöntemdir. Temel mantığı, iki örneklem ortalaması arasındaki farkın şans eseri mi yoksa gerçek bir popülasyon etkisinden mi kaynaklandığını saptamak için minimum bir eşik değeri (LSD) hesaplamasına dayanır. İki ortalama arasındaki mutlak fark bu eşiği aştığında sıfır hipotezi reddedilir. Ancak bu test, çoklu karşılaştırma sayısının arttığı durumlarda Tip I hata (alfa enflasyonu) oranını kontrol etmede yetersiz kalabilir; bu yüzden literatürde korumalı t testi olarak da anılmasına rağmen günümüzde Bonferroni veya Tukey gibi daha katı düzeltme yöntemleriyle birlikte dikkatle ele alınmalıdır.
Etimoloji
İngilizce 'Fisher' (Ronald Aylmer Fisher, öncü istatistikçi) + 'least' [en az] + 'significant' [önemli/anlamlı] + 'difference' [fark] + 'test' [sınama].
Karıştırmayın
Tukey HSD (Honestly Significant Difference) testi ile sıklıkla karıştırılır; LSD testi çoklu karşılaştırmalarda Tip I hatayı artırma eğilimindeyken, Tukey testi aileye ait hata oranını kontrol altında tutmak için daha muhafazakar bir eşik kullanır.