Hipnotik Amnezi (Hypnotic Amnesia) | Psikoloji Sözlüğüm

Tanım

Hipnotik telkin yoluyla indüklenen ve bireyin belirli yaşantıları ya da olayları geçici olarak hatırlayamamasıyla karakterize bellek silinmesi.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir hipnoterapi seansında, travmatik anıların duygu yükünü azaltmak amacıyla danışana, seans sırasında konuşulan belirli detayları seans sonrasına kadar hatırlamayacağı yönünde telkin verilir. Danışan trankil durumda bu detayları bilirken, hipnotik çıkış sonrasında bu belirli zaman dilimine ait anılara geçici olarak erişemez hale gelir.

Derin Analiz

Hipnotik amnezi, bilinçli farkındalık ile bellek depoları arasındaki erişilebilirliğin geçici olarak manipüle edilmesidir. Nörogörüntüleme çalışmaları, bu sürecin standart amneziden farklı olarak, hipokampal aktivitenin doğrudan bastırılmasından ziyade prefrontal korteksin yürütücü işlevlerinin ketleyici kontrolü (inhibitory control) ve ön singulat korteks üzerinden hafıza geri çağrımını (retrieval) engellemesiyle gerçekleştiğini göstermektedir. Bireyin anıyı unuttuğuna dair güçlü bir inanç geliştirmesi, kodlanmış bilginin değil, o bilgiye ulaşan epizodik erişim yollarının bloke edilmesine dayanır.

Etimoloji

Yunanca 'hypnos' (uyku) kökünden türetilen 'hipnoz' ve Yunanca 'amnesia' (hatırlamama, unutkanlık, 'a-' [olumsuzluk] + 'mneme' [hafıza]) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Posthipnotik amnezi ile sıklıkla karıştırılır; posthipnotik amnezi, hipnoz seansı sırasında verilen telkinlerin hipnoz sonrasındaki süreci ve anıları kapsamasıdır, ancak hipnotik amnezi genellikle tranz halindeyken veya hemen sonrasındaki spesifik kısıtlamaları ifade eder. Organik amneziden temel farkı ise nörolojik bir hasara değil, telkine bağlı işlevsel bir blokaja dayanmasıdır.

Hipnotik Amnezi

Hypnotic Amnesia

Tanım

Örnek Vaka / Uygulama

Derin Analiz

Etimoloji

Karıştırmayın

Keşfetmeye Devam Edin

Dissosiyatif Amnezi

Otobiyografik Bellek