Hipnotik Rijidite
Hypnotic Rigidity
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik hipnoterapi seansında uygulayıcının, trans halindeki danışana sağ kolunu öne doğru uzatmasını ve kolunun demirden bir çubuk kadar sert, bükülemez hale geldiğini hayal etmesini söylemesi. Uygulayıcı kolu bükmeye çalıştığında, danışanın kolu direnç gösterir ve fiziksel olarak bükülemez; ancak trans halinden çıkıldığında kas tonusu aniden normale döner.
Derin Analiz
Hipnotik rijidite, telkine yatkınlık (suggestibility) spektrumunun ileri düzey bir tezahürü olarak nörofizyolojik ve psikolojik süreçlerin kesişim kümesinde yer alır. Bireyin hipnotik trans halindeyken, motor korteks üzerindeki istemli kontrol mekanizmalarının dışsal bir telkinle (challenge suggestion) geçici olarak baskılanması veya yeniden yönlendirilmesiyle karakterizedir. Bu süreçte elektromiyografik (EMG) aktivite artış gösterebilir; ancak bu katılık organik bir nörolojik lezyondan veya katatoni tablosundan farklı olarak, bilişsel düzeyde odaklanmış dikkat ve dissosiyasyon süreçleriyle tetiklenir. İddia edilen motor engelin arkasındaki mekanizma, kişinin kolunu bükememe yönündeki telkini mutlak bir gerçeklik olarak kabul etmesi ve buna uygun somatosasörsel geribildirim döngüleri yaratmasıdır.
Etimoloji
Fransızca 'hypnose' [uyku/hipnoz] (Grekçe hypnos [uyku] kökünden) ve Latince 'rigiditas' [sertlik, katılık] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Katatoni (organik veya psikiyatrik kökenli istem dışı kas sertliği ve postür alma bozukluğu ile karıştırılabilir; ancak hipnotik rijidite tamamen telkine bağımlıdır ve geçicidir) ve İdeomotor hareketler (hareketin bizzat kendisinin tetiklenmesi yerine burada hareketin engellenmesi söz konusudur).