Hipofizer Kaşeksi (Hypophyseal Cachexia) | Psikoloji Sözlüğüm

Tanım

Hipofiz bezinin tamamen işlevsiz kalması sonucu adrenal korteks, tiroid bezi ve gonadlarda ikincil atrofi gelişmesiyle karakterize, aşırı zayıflama ve endokrin yetmezlikle seyreden klinik tablo.

Örnek Vaka / Uygulama

Doğum sırasında aşırı kanama (obstetrik hemoraji) geçiren ve sonrasında laktasyonun (süt salınımının) hiç başlamaması, amenore, halsizlik, kaşeksi, yüzde erken kırışma ve isteksizlik şikayetleriyle başvuran bir hastada yapılan endokrinolojik tetkiklerde panhipopitüitarizm ve hipofizer kaşeksi tablosu saptanmıştır.

Derin Analiz

Hipofizer kaşeksi, master endokrin bez olan hipofiz bezinin adenohipofiz ve nörohipofiz salgılarının durması ya da yetersizleşmesiyle ortaya çıkan sistemik bir tablodur. TSH, ACTH, gonadotropinler ve büyüme hormonu gibi tropic hormonların eksikliği, hedef bezlerde (tiroid, adrenal korteks ve cinsiyet bezleri) sekonder atrofiyi tetikler. Klinik spektrumda anoreksi, ağır hipoglisemi, diabetes insipidus ve deri ile ek yapılarda (dişler, saçlar) dökülme ve erken yaşlanma bulguları izlenir. Sheehan sendromu (doğum sonrası nekroz) ve Simmonds hastalığı olmak üzere başlıca iki klinik formda incelenir. Nöroendokrin homeostazın tamamen çöktüğü bu durumda metabolik hız minimuma iner.

Etimoloji

Yunanca 'hypo-' [altında/aşağıda] + 'physis' [büyüme/ek) ve Yunanca 'kakhexia' [kakos = kötü + hexis = durum, kötü fiziksel durum] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Anoreksiya Nervoza ile sıkça karıştırılır; anoreksiya nervoza psikiyatrik tabanlı bir yeme bozukluğudur ve primer endokrin yetmezlik barındırmaz, hipofizer kaşeksiyse organik bir endokrin yıkımıdır.