İlaç İnhalasyonu
İnhalation Of Drugs
Tanım
Bir ilacın veya maddenin gaz, buhar veya aerosol formunda ağız ya da burun yoluyla solunarak, alveoler kılcal damarlar aracılığıyla doğrudan kana karışmasını sağlayan uygulama yöntemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Majör bir cerrahi operasyonda hastaya genel anestezi sağlamak amacıyla anestezi gazının maske yoluyla verilmesi klinik bir inhalasyon uygulamasıdır; diğer taraftan bir bireyin nikotin içeren e-sigarayı veya uçucu bir solventi soluyarak hızla öforik veya yatıştırıcı etki elde etmeye çalışması ise maddedin kötüye kullanımına örnektir.
Derin Analiz
İnhalasyon yoluyla ilaç uygulaması, farmakokinetik profil açısından benzersiz bir avantaja sahiptir. Akciğerlerin devasa yüzey alanı ve alveol-kapiller membranların ince yapısı, maddenin ilk geçiş metabolizmasını (first-pass metabolism) büyük ölçüde baypas ederek sistemik dolaşıma ve özellikle santral sinir sistemine saniyeler içinde ulaşmasını sağlar. Bu mekanizma, genel anestezide hedeflenen hızlı indüksiyon için altın standarttır. Ancak aynı farmakokinetik hız, kötüye kullanım potansiyeli yüksek maddelerde (nikotin, esrar, kokain ve uçucu hidrokarbonlar) dopaminerjik ödül devresini hızla uyararak güçlü bir pekiştireç etkisi yaratır ve bağımlılık döngüsünü tetikler.
Etimoloji
Latince 'in-' (içeriye) ve 'halare' (nefes almak, solumak) fiillerinden türetilmiştir. Tıbbi literatürde solunum yoluyla madde alımını ifade eder.
Karıştırmayın
İnsüflasyon (genellikle maddelerin burun mukozasından çekilmesi) ve oral yoldan alım; insüflasyon da hızlı emilim sağlar ancak inhalasyon doğrudan pulmoner alveollere ve oradan sol pulmoner venöz dönüşle doğrudan kalbe ve beyne ulaşması bakımından farmakokinetik olarak daha hızlıdır.